Projekt budżetu Rosji na najbliższe trzy lata jest wreszcie dostępny i nie zawiera on samych fantazji. Oczywiście pomińmy plany sporządzone na lata 2028 i 2029. Plany na dwa i trzy lata naprzód zawsze powstają z przyzwyczajenia. Nigdy się ich nie przestrzega.

Do prognoz na 2027 r. można już jednak podchodzić z większym zaufaniem. Państwowi finansiści lubią i potrafią liczyć dochody i zazwyczaj nie popełniają zbyt wielkich błędów. Na przykład w bieżącym roku planują zebrać 41,2 bln rubli (1,92 bln zł). To zaledwie o 0,9 bln rubli (42 mld zł) więcej niż zapisano w pierwotnym projekcie budżetu na rok 2026. Całkiem akceptowalna dokładność.

Oznacza to, że plany budżetowe na 2027 r. (43,3 bln rubli, 2,02 bln zł) można traktować mniej lub bardziej poważnie. W ujęciu nominalnym jest to o 5,1 proc. więcej niż w bieżącym roku. Porównanie z przewidywaną inflacją wskazuje, że władze nie spodziewają się realnego wzrostu wpływów do budżetu.

(...)

Przyjrzyjmy się teraz wydatkom. W tym aspekcie mamy do czynienia z jawną fantazją. W planie na 2027 r. przewidziano ich wysokość na zaledwie 48,7 bln rubli (2,27 bln zł) — mniej więcej tyle samo, ile w bieżącym roku (48,5 bln rubli, 2,26 bln zł). Oznacza to, że po uwzględnieniu inflacji wydatki rzekomo spadną.

Sens tego jest jak najbardziej jasny. To niejako petycja państwowych finansistów i menedżerów cywilnych — w ten sposób informują przywódcę, że przerażają ich jego improwizacje w zakresie wydatków. I że te, ewidentnie zaniżone, wydatki doprowadzą budżet federalny do takiego deficytu (5,4 bln rubli), który jeszcze niedawno uważano za niemożliwy do pokrycia.

W bieżącym roku, zgodnie z pierwotnym planem, wydatki miały wynieść 44,1 bln rubli (2,05 bln zł), a według dzisiejszych szacunków będą one o 4,4 bln rubli (205,4 mld zł) wyższe od tego planu. Powodem tego jest fakt, że główny pakiet wydatków wojskowych (wydatki na "obronę narodową") w 2026 r. z jakiegoś powodu władze zaplanowały nawet nieco niżej niż w 2025 r. — 12,9 bln rubli w porównaniu z 13,5 bln rubli w poprzednim roku (602,4 mld zł w porównaniu z 630,5 mld zł).

Putin z jakiegoś powodu to zatwierdził, ale potem, oczywiście, skorygował ten błąd i w ramach improwizowanej procedury dodał do ogólnej listy wydatków publicznych kolejne 4-5 bln (187-234 mld zł) na wojnę. Łącznie wyszło 17 bln rubli (794 mld zł) lub nieco więcej.

Teraz spójrzmy na plan wydatków na 2027 r. — zobaczmy tam 17,1 bln rubli (799 mld zł) na "obronę narodową". Oczywiście nie jest to ostateczna kwota, po prostu powtarza ona tę, która wyszła w 2026 r. Kiedy nadejdzie 2027 r., prezydent doda do niej co najmniej kolejne 3-4 bln rubli (140-187 mld zł) i będzie to łącznie, powiedzmy, 21 bln rubli (981 mld zł). Trzeba przyznać, że brzmi to wiarygodnie.

W takim przypadku, jeśli Kreml nie wprowadzi cięć budżetowych, wydatki federalne wzrosną w 2027 r. do około 53 bln rubli (2,47 bln zł), deficyt federalny zbliży się do 10 bln rubli (467 mld zł), a deficyt całego systemu budżetowego może przekroczyć nawet 11 bln rubli (514 mld zł). W 2025 r. wyniósł on 8,3 bln rubli (388 mld zł) i został uznany za niedopuszczalny. W 2026 r., według wszelkich prognoz, wyniesie on 8,6 bln rubli (402 mld zł) i — nie ma co do tego wątpliwości — ponownie zostanie uznany za niedopuszczalny.

onet.pl\The Moscow Times

To, co dzieje się przed listopadowymi midterms w partii republikańskiej, to totalny haos i gigantyczne rekordy przepalonych pieniędzy. To ile wydaje pieniędzy republikański Super PAC (Senate Leadership Fund) to jest kosmos.

Texas PAC (powiązany z liderem większości Johnem Thune’em) wyłożył już ponad 100 milionów dolarów, a łączne wydatki na ratowanie Kena Paxtona przed Jamesem Talarico mają sięgnąć 200 milionów dolarów. W stanie, który jeszcze dwa lata temu uchodził za żelazny bastion GOP wygrany przez Trumpa o 14 punktów. 

  

W Karolinie Północnej prognozy sięgają łączne 1 miliarda dolarów na pojedynczy fotel senatorski. Komitet MAGA No Going Back PAC wydał we wrześniu 9,8 miliona dolarów na same SMS-y i ulotki pocztowe w Karolinie Północnej. 

Senate Leadership Fund wpompował 32 miliony dolarów w promowanie Michaela Whatleya. Gdy wewnętrzne sondaże pokazały, że Whatley i tak przegrywa z Royem Cooperem 39% do 51%, partia po prostu skasowała rezerwacje reklamowe, spisała 32 miliony na straty i przerzuciła 9,8 miliona dolarów na ratowanie Kansas...

Karolina Północna nie miała demokratycznego senatora od 2008 roku.🤡

x.com/Maciej__Czajka

"Jeśli [władze w Kijowie] będą nadal odmawiać uznania faktów i publicznych przeprosin, podejmiemy dodatkowe środki. Ponieważ jest sprawa dotycząca prestiżu narodu i państwa, nie może zostać zignorowana" — podkreślił południowokoreański przywódca.

Li nie sprecyzował, jakie jego administracja może podjąć działania wobec Ukrainy. "Wyrażam głębokie ubolewanie wobec Ukrainy, która (...) czyni z głowy obcego państwa kłamcę, a wezwana do uznania faktów i przeprosin, mówi o »rychłym starciu zbrojnym między Północą a Południem«, prowokując wybuch wojny na Półwyspie Koreańskim" — dodał.

W ocenie agencji Yonhap, oświadczenie Li to bezpośrednia reakcja na wpis Kyryła Budanowa, szefa gabinetu ukraińskiego prezydenta. Oznajmił on we wpisie w mediach społecznościowych, że walcząca po stronie Rosji północnokoreańska armia "uczy się na naszej wojnie i się zbroi", przede wszystkim po to, by przygotować się do "aktywnych walk we własnym regionie".

Spór dyplomatyczny na linii Kijów-Seul wybuchł po tym, gdy prezydent Ukrainy Wołodymyr Zełenski niespodziewanie ujawnił w zeszłym tygodniu na forum ONZ informację o przekazaniu dwóch północnokoreańskich wojskowych schwytanych przez siły ukraińskie w rosyjskim obwodzie kurskim w 2025 r. do Korei Południowej.

Wywołało to oburzenie władz południowokoreańskich, gdyż według tamtejszego wywiadu to Kijów prosił o zachowanie całkowitej dyskrecji ze względu na obawę przed negatywnym wpływem ujawnienia sprawy przekazania żołnierzy na swoje rokowania z Rosją dotyczące wymiany jeńców.

onet.pl/PAP

- Jeśli dojdzie do bezpośredniego ataku na Federację Rosyjską, w tym przypadku chodzi o Królewiec (…), wówczas nieuchronnie i natychmiast pojawi się kwestia użycia wszystkich rodzajów uzbrojenia, jakimi dysponuje nasz kraj - powiedział Putin na spotkaniu Klubu Wałdajskiego w Moskwie.

W środę Reuters poinformował, że Rosja wysłała do NATO nieoficjalny dokument, w którym zagroziła użyciem broni jądrowej w przypadku próby odcięcia obwodu królewieckiego. W dokumencie przekazanym NATO Moskwa zarzuciła Sojuszowi obranie "niebezpiecznego i lekkomyślnego kursu", niosącego ze sobą "wysokie ryzyko wybuchu bezpośredniego konfliktu zbrojnego".

Przywódca Rosji podkreślił, że jego kraj zdaje sobie sprawę, iż miałby do czynienia z przeciwnikiem dwukrotnie większym od siebie.

- I w tej walce będziemy musieli wykorzystywać nasze przewagi konkurencyjne. Tak, oczywiście, Francja i Wielka Brytania są mocarstwami jądrowymi, doskonale to rozumiemy i w pełni zdajemy sobie z tego sprawę, ale nikt inny nie dysponuje dziś takim uzbrojeniem, jakie ma Rosja. To jest nasza przewaga konkurencyjna - zaznaczył.

Jak dodał, nie można mieć pewności, iż broń masowego rażenia nigdy nie zostanie użyta; podkreślił jednocześnie konieczność zapobieżenia takiemu scenariuszowi.

Putin oszacował, że ukraińskie ataki na rafinerie kosztowały Rosję 1 proc. PKB. Przyznał, że Kijów częściowo osiągnął swoje cele, prowadząc ostrzał rosyjskich rafinerii. Powiedział, że Moskwa odpowiedziała tym samym.

Rosyjski przywódca zauważył też, że Kijów nie byłby w stanie przeprowadzać ataków w głębi terytorium Rosji bez technicznego wsparcia Zachodu, co - jego zdaniem - oznacza bezpośrednie zaangażowanie w konflikt.

Jak dodał, Moskwa nie zamierza obecnie atakować zagranicznych zakładów produkujących broń dla Ukrainy, jednak jest to kwestia, którą rosyjskie wojsko i służby wywiadowcze powinny uważnie monitorować.

Wcześniej, w środę, rzeczniczka rosyjskiego MSZ Maria Zacharowa oświadczyła na briefingu prasowym w Moskwie, że zakłady produkujące broń dla Ukrainy, znajdujące się w państwach europejskich, są dla Rosji potencjalnymi celami wojskowymi. Była to odpowiedź na pytanie o plany dotyczące serwisowania w Polsce rakiet do wyrzutni Patriot.

W czwartek Putin oświadczył też, że zachodnie firmy, które zostały objęte tymczasowym zarządem zewnętrznym, mogłyby odzyskać swoje aktywa w Rosji, jeśli zrealizuje się "korzystny scenariusz". - Nikomu niczego nie znacjonalizowaliśmy - zapewnił Putin. Według niego działania te są odpowiedzią na zajmowanie rosyjskich aktywów na Zachodzie.

Jak zaznaczył, jest gotów na trójstronne spotkanie z prezydentem Chin Xi Jinpingiem i prezydentem USA Donaldem Trumpem, ale najpierw konieczne jest uzgodnienie programu rozmów. Informacje o możliwym trójstronnym spotkaniu podczas listopadowego szczytu Współpracy Gospodarczej Azji i Pacyfiku (APEC) pojawiły się na początku września.

Klub Wałdajski to doroczne międzynarodowe forum dyskusyjne skupiające ekspertów, politologów, historyków i dziennikarzy zajmujących się polityką Rosji. Tym razem na obrady przyjechało 120 przedstawicieli z 40 krajów. 

PAP

/Co powiedział Putin na spotkaniu Klubu Wałdajskiego w Moskwie - red./

"[...] Zasada - jeśli masz siłę, nie potrzebujesz rozumu - wydaje się najbardziej odpowiednia dla niektórych graczy na arenie międzynarodowej [...].

[...] Pomimo wieloletnich prób Rosji, by stać się częścią zachodniej cywilizacji, próbowano rozbić Federację Rosyjską [...].

[...] Państwo nie może zamienić się w muzeum dawnej wielkości [...].

[...] Eskalacja nigdy nie jest jednostronna, a moment, w którym nie da się już nic zmienić, może nadejść bardzo szybko i nieoczekiwanie dla wszystkich [...].

[...] Chcę ostrzec, że moment, w którym nie da się już nic zmienić, może nadejść nieoczekiwanie dla wszystkich [...]

[...] Jeśli na początku spektaklu broń wisi na ścianie, to na pewno zostanie użyta 

[...] Wojny były, są i będą - to część naszego życia - [...]".

"[...] Nikt inny nie dysponuje takimi środkami rażenia, jakie posiada obecnie Rosja [...] Nie mamy aż tak wielu narzędzi obrony [...] Oczekiwali od nas takiej odpowiedzi, teraz ją wykorzystają i będą nadużywać, rozpowszechniając tezę, jakoby Rosja groziła bronią jądrową [...] 

[...] Rosja nie zamierza nikogo atakować ani w 2029 roku, ani w 2030 roku, ani w 2050 roku, ale na agresję odpowiemy [...] 

[...] Jelcyn próbował dojść do porozumienia z Zachodem w sprawie Jugosławii, ale tam nikt go nie słuchał i robili, co chcieli [...]

[...] Ukraina nie może istnieć samodzielnie, traci elementy państwowości [...]"

Władimir Putin, Prezydent FR 

x.com/Maciej_Korowaj

W Rosji wszedł w życie dekret Władimira Putina zabraniający wywozu gotówki przekraczającej 1 mln rubli (ok. 46 tys. zł) do siedmiu państw byłego ZSRR: Armenii, Białorusi, Kazachstanu i Kirgistanu, należących do Eurazjatyckiej Unii Gospodarczej (EUAG), a także Azerbejdżanu, Tadżykistanu i Uzbekistanu.

O obowiązującym od wtorku dekrecie poinformowały rosyjskie media. Dotychczas w państwach EUAG limit ten wynosił 100 tys. dolarów. Większe kwoty nadal można wywozić przez wskazane międzynarodowe lotniska po okazaniu dokumentów bankowych potwierdzających pochodzenie pieniędzy. Firmom i przedsiębiorcom zakazano wywozu rubli w gotówce niezależnie od kwoty, z wyjątkami zapisanymi w dekrecie. Ograniczenie nie dotyczy państw innych niż wymienione w nowo obowiązujących przepisach.

Władze tłumaczą zaostrzenie przepisów nadużyciami przy wywozie gotówki i potrzebą lepszej kontroli przepływów finansowych. Niektórzy eksperci łączą decyzję Putina z pogłoskami o możliwej mobilizacji do wojska. Temat budzi spore zainteresowanie rosyjskiej emigracji, bowiem ogłoszona we wrześniu 2022 r. "częściowa mobilizacja" wywołała jedną z największych fal wyjazdów z kraju.

Po rozpoczęciu pełnoskalowej inwazji na Ukrainę z Rosji wyjechało i do połowy 2024 r. nie wróciło ok. 650 tys. osób - informuje The Bell, niezależny rosyjski portal, uznawany przez władze na Kremlu za "zagranicznego agenta". Wyliczenia oparto na danych urzedów migracyjnych niemal 70 państw.

Największe skupiska emigrantów powstały w Armenii, Kazachstanie, Gruzji, Turcji i Serbii, ale migracja szybko stała się globalna. The Bell szacuje, że ok. 80 tys. rosyjskich emigrantów osiadło w Izraelu, ponad 48 tys. w USA, 36 tys. w Niemczech i 16 tys. w Hiszpanii. Rosjanie, którzy mogli sobie na to pozwolić, przenieśli się także do krajów takich jak Tajlandia, Wietnam czy Indonezja. 

PAP

Zakłady produkujące broń dla Ukrainy, znajdujące się w państwach europejskich, są dla Rosji potencjalnymi celami wojskowymi - oświadczyła w środę rzeczniczka rosyjskiego MSZ Maria Zacharowa, cytowana przez agencję Interfax.

Zakłady produkujące broń dla Ukrainy, znajdujące się w państwach europejskich, są dla Rosji potencjalnymi celami wojskowymi - oświadczyła w środę rzeczniczka rosyjskiego MSZ Maria Zacharowa, cytowana przez agencję Interfax.

- Chcę ponownie przypomnieć, że zakłady produkujące broń dla Ukrainy w krajach europejskich, są dla Rosji potencjalnymi celami wojskowymi. Nie należy sądzić, że zakłady zbrojeniowe znajdujące się poza terytorium Ukrainy, które produkują broń dla ukraińskich sił zbrojnych, będą bezpieczne - oznajmiła Zacharowa, pytana o plany dotyczące serwisowania w Polsce rakiet do wyrzutni Patriot.

- Państwa europejskie bezpośrednio uczestniczą w konflikcie ukraińskim. Nie tylko udzielają pomocy, otwierając zakłady produkujące uzbrojenie i tworząc wspólne przedsiębiorstwa, angażują się w pełnym zakresie - oceniła rzeczniczka rosyjskiego MSZ.

Komentując sprawę Patriotów, minister spraw zagranicznych Rosji Siergiej Ławrow oświadczył we wtorek, że warto przeanalizować doktrynę wojenną Rosji.

Na szczycie NATO w lipcu w Ankarze Polska podpisała porozumienie z USA, Holandią, Niemcami i Szwecją dotyczące serwisowania w Europie pocisków PAC-3 do wyrzutni Patriot. Prowadzone są negocjacje, by centrum serwisowe zlokalizowane zostało w Polsce.

W zeszłym tygodniu wiceszefowa MON Magdalena Sobkowiak-Czarnecka oświadczyła, że rozmowy w tej sprawie są już w fazie końcowej. Wyraziła też nadzieję, że pozytywna decyzja w sprawie ulokowania centrum serwisowego w Polsce będzie stanowiła pierwszy krok do ewentualnej współprodukcji pocisków do Patriotów. 

PAP

Minister gospodarki i środowiska Ukrainy Ołeksandr Krawczenko przedstawił nowe prognozy podczas forum Forbes Ukraine Economic Resilience Forum w Kijowie 23 września.

Jak wyjaśnił, głównymi przyczynami pogorszenia perspektyw gospodarczych są blokady eksportu oraz zakłócenia w logistyce.

„Ukraina rewiduje prognozę wzrostu PKB na 2026 r. z 2,4 proc. do około 0,5-0,6 proc.” – powiedział minister.

Według jego szacunków straty poniesione przez ukraiński biznes mogą do końca 2026 r. osiągnąć 10 mld dol. (ok. 36,5 mld zł).

Łagodniejszy scenariusz przedstawia Narodowy Bank Ukrainy (NBU). Wiceprezes banku Wołodymyr Lepuszynski poinformował 17 września, że NBU może obniżyć prognozę wzrostu gospodarczego na 2026 r. do 1,1—1,2 proc. z 1,8 proc. przewidywanych jeszcze w lipcu.

Jako powody wskazał dodatkowe zniszczenia w przemyśle i handlu spowodowane rosyjskimi atakami oraz pogarszające się nastroje przedsiębiorców.

(...)

Przedstawiciele największych ukraińskich firm podkreślają, że sytuacja w niektórych sektorach pozostaje bardzo trudna. Ołeksandr Wodowiz z grupy Metinvest poinformował, że we wrześniu zdarzył się okres, gdy ukraiński przemysł hutniczy w ogóle nie produkował stali.

Jak dodał, próba ponownego uruchomienia jednego z pieców w zakładzie Zaporiżstal trwała 10 godzin i kosztowała około 50 mln dol. (ok. 182,5 mln zł).

Problemy nie omijają również sektora rolnego.

Prezes Kernelu Jewhen Osypow ocenił, że eksport ukraińskiego zboża wynosi obecnie jedynie około 40 proc. potencjalnych możliwości kraju.

Przyczyną są utrudnienia w funkcjonowaniu portów morskich oraz ograniczona przepustowość tras transportowych biegnących przez Dunaj.

Trudna sytuacja panuje również w handlu detalicznym. Prezes Intertop Ukraine Serhij Badritdinow stwierdził, że dla branży rok 2026 okazał się trudniejszy niż 2022 r., czyli pierwszy rok pełnoskalowej rosyjskiej inwazji.

Firma dostosowuje obecnie poziom zapasów i logistykę do nowych warunków, a także rozwija sprzedaż internetową, aby ograniczyć wpływ wojny na działalność.

businessinsider.com.pl\Kyiv Post

Inwestycje w infrastrukturę niezbędną do rozwoju sztucznej inteligencji mogą stać się największą inwestycją w historii Stanów Zjednoczonych, znacznie przewyższając nakłady na inne gigantyczne projekty, takie jak budowa kanałów, linii kolejowych, elektryfikacja, budowa autostrad, a także sieci komórkowych i internetowych w okresie od XIX w. do początku XXI w. — pisze "The Wall Street Journal".

Według szacunków ekonomistów z Instytutu Brookingsa łączna wartość inwestycji w centra danych i powiązaną z nimi infrastrukturę sztucznej inteligencji w latach 2025–2032 wyniesie 10,3 bln dol. (39,6 bln zł). To średnio 3,6 proc. amerykańskiego PKB rocznie. Nigdy wcześniej gospodarka Stanów Zjednoczonych nie była tak bardzo uzależniona od rozwoju jednej, pojedynczej branży. Poprzedni rekord ustanowiono podczas budowy linii kolejowych w latach 1870-1890 — pochłonęła ona 2,24 proc. PKB rocznie.

Te niesamowite perspektywy wiążą się jednak z ogromnym ryzykiem — do takiego wniosku prowadzą ostrzeżenia firm zajmujących się sztuczną inteligencją. Od lata zaczęły one zgłaszać coraz więcej przypadków, w których ich modele wymykały się spod kontroli i podejmowały wrogie działania. Najnowszym tego przykładem było nieuprawnione włamanie się agenta AI firmy OpenAI do serwisu, na którym gromadzone są dane statystyczne dotyczące australijskiego systemu opieki zdrowotnej. To pierwszy przypadek, w którym sztuczna inteligencja uzyskała dostęp do strony internetowej służb państwowych.

/Drugie ryzyko to powtórka bańki dotkomów, bańki internetowej z 2001 roku - red./

(...)

Jednocześnie firma OpenAI postanowiła zrezygnować z październikowej premiery modelu sztucznej inteligencji nowej generacji GPT-6.1 Astra. Wszystko to z powodu obaw dotyczących bezpieczeństwa zgłoszonych przez badaczy podczas wewnętrznych testów — poinformował "The Wall Street Journal".

Saachi Jain, szefowa działu bezpieczeństwa w OpenAI, powiedziała tej redakcji, że wyniki kontroli modelu GPT-6.1 Astra pogorszyły się w dwóch obszarach. Model ten osiągnął słabe wyniki w testach oceniających "spójność", czyli zgodność zachowania modelu z oczekiwaniami użytkowników. Częściej próbował wprowadzać programistów w błąd i nie zawsze uczciwie informował o działaniach, które wykonał lub których nie wykonał.

Kolejnym problemem było to, że GPT-6.1 Astra przystępował do wykonywania zadań bez pytania użytkownika o zgodę, a czasami korzystał z zewnętrznych narzędzi i usług, nawet jeśli mogło to stwarzać zagrożenie.

Jednocześnie model wykazał się również pewnymi postępami — m.in. większą zdolnością do wykonywania złożonych zadań od początku do końca bez pomocy człowieka, a także do tworzenia tekstów. Teraz OpenAI zajmie się zwiększeniem bezpieczeństwa przyszłych modeli, które — jak spodziewa się firma — będą miały jeszcze szersze możliwości.

onet.pl\The Moscow Times

W okresie 2023–2025 trzy główne gałęzie wojskowego przemysłu — sektor środków transportu i sprzętu, sektor komputerów, wyrobów elektronicznych i optycznych oraz branża gotowych wyrobów metalowych — zwiększyły produkcję 1,9 do 2,1 raza — wynika z danych Federalnej Służby Statystyki Państwowej (Rosstat).

Jednak w ciągu kolejnych trzech lat będą one rosnąć znacznie wolniej — prognozuje Ministerstwo Rozwoju Gospodarczego.

Jak wynika z prognozy, produkcja komputerów, wyrobów elektronicznych i optycznych będzie rosła o ok. 5 proc. rocznie po wzroście o 12,9 proc. w 2025 r., a w 2029 r. będzie o 22,5 proc. większa niż w 2025 r. Produkcja gotowych wyrobów metalowych wzrośnie w ciągu czterech lat o 19,6 proc., z czego o 10,6 proc. w bieżącym roku, po czym tempo wzrostu spowolni do 2–3 proc. rocznie. Najszybciej będzie rosła produkcja pozostałych środków transportu, w tym dronów — o 75,3 proc., ale i tutaj tempo wzrostu ulegnie spowolnieniu. W ubiegłym roku wyniósł on 33,9 proc. W 2026 r. Ministerstwo Rozwoju Gospodarczego spodziewa się 22,4 proc., w przyszłym — 14,4 proc., a w 2029 r. — 8,9 proc.

Ekonomista i były wiceminister finansów Siergiej Aleksaszenko zauważa, że podczas sporządzania prognoz eksperci Ministerstwa Rozwoju Gospodarczego dokładnie analizują wszystkie plany produkcyjne. Na tej podstawie dochodzi do wniosku, że "w rosyjskim kompleksie wojskowo-przemysłowym nie ma już wolnych mocy produkcyjnych".

Gwałtowny wzrost wydatków wojskowych był jednym z głównych czynników wzrostu gospodarczego Rosji w ostatnich latach. W ciągu pierwszych czterech lat wojny inwestycje w trzy sektory wojskowe wzrosły ponad dwukrotnie. Kompleks wojskowo-przemysłowy składa się głównie z przedsiębiorstw państwowych, a aby zrealizować zwiększone zamówienia państwowe, rozpoczęły one wyścig płacowy — zauważa badacz ośrodka Davis Center na Uniwersytecie Harvarda, Andriej Jakowlew.

Analitycy banku Intesa Sanpaolo określają kompleks militarno-przemysłowy jako główny czynnik aktywności gospodarczej w Rosji. Ich zdaniem sytuacja ta będzie się utrzymywać: gospodarka będzie w coraz większym stopniu uzależniona od wydatków państwowych i sektora wojskowego, podczas gdy gospodarka cywilna będzie stopniowo się kurczyć. Nawet przy tak spowolnionym tempie wzrostu branże wojskowe są w rządowej prognozie jednymi z najszybciej rozwijających się.

Dorównać im może jedynie przemysł farmaceutyczny: w 2029 r. produkcja w tym sektorze ma być o 39 proc. większa niż w 2025 r. Produkcja leków stanowi rzadki wyjątek — większość branż spoza kompleksu wojskowo-przemysłowego znajduje się w stagnacji lub odnotowuje spadek produkcji. Od połowy 2023 r. pozostają one w stanie bliskim stagnacji, a od drugiej połowy 2024 r. weszły w fazę spadku — zauważa związany z rosyjskimi władzami ośrodek analityczny CMAKP.

W niektórych kategoriach systemów uzbrojenia, przede wszystkim w zakresie dronów, Rosja najprawdopodobniej utrzyma wysokie tempo produkcji — wynika z lipcowego raportu think tanku Centrum Studiów Strategicznych i Międzynarodowych (CSIS), który przeanalizował pięć dużych przedsiębiorstw zbrojeniowych.

Rosja przebudowuje siły zbrojne na skalę, której Zachód być może nie do końca jest świadomy — zauważa jedna z autorek raportu, Maria Snegowaja. Moskwa łączy potencjał przemysłowy z czasów radzieckich ze zwiększaniem produkcji dronów, kompaktowych systemów walki radioelektronicznej i innych stosunkowo niedrogich technologii, wytwarzanych w ogromnych ilościach.

Pomimo ogromnych nakładów rosyjski kompleks zbrojeniowy podupada — do takiego wniosku doszli rok temu badacze z think tanku Chatham House. Nie udaje się tworzyć prawdziwie nowych, zaawansowanych technologicznie systemów: substytucja importu zakończyła się niepowodzeniem, zależność od zagranicznych dostawców jest wysoka, a władze muszą polegać na radzieckim dziedzictwie — zauważają eksperci. Według nich w najbliższych latach Rosja będzie musiała uprościć i spowolnić produkcję wojskową, a także pogodzić się z pogorszeniem jakości produktów.

onet.pl\The Moscow Times

 Kansas... do 34 razy sztuka?

Najdłuższa passa porażek w amerykańskim Senacie (33 kolejne wybory) może zakończyć się w listopadzie.

Ostatni raz Demokrata wygrał tam wybory do Senatu w 1934 roku.

Kansas to ekspozycja na drogiego diesla (rolnictwo) oraz napięcia z Kanadą (fabryka Bombardier w Wichita) - tu kłania się Trump. 

Ale sam urzędujący senator R. Marshall (R) też sobie "nie pomógł". Marshall przez ponad 25 lat pracował jako ginekolog-położnik. Według New York times (publikacja 8 września) on lub jego praktyka lekarska pozwali ponad 700 pacjentów za niezapłacone rachunki. To oczywiście nie jest kontrowersyjne. To, co nadało rozgłos sprawie po publikacji, to sposób prowadzenia windykacji (wysokie odsetki karne, aresztowanie już za niestawienie się w sądzie, aresztowanie kobiety w 8. miesiącu ciąży i inne). O ile wiele tych decyzji pochodziło od sądu, to ujawnienie samych praktyk stało się niewątpliwie jednym z problemów Marshalla w tegorocznej kampanii o reelekcję, dokładając się ponad "czynniki trumpowe".

x.com/T_Smolarek