🟩Moraliści geopolityczni:

1⃣ styczeń: reżim Ajatollaha wymordował tysiące protestujących - "Trump nie kiwnął palcem!" ❌

2⃣ luty: Trump kiwnął palcem - "reżim Trumpa zdradziecko zaatakował suwerenne państwo, złamał traktaty międzynarodowe!" ❌

 

🟫"Realiści" geopolityczni:

1⃣ styczeń: Po porażce z Wenezuelą, Trump będzie się bał powtórzyć atak na Iran. Zwłaszcza, że Rosja i Chiny dozbroiły Teheran, a Chiny pokazały, że metalami ziem rzadkich szachują USA. Amerykanie są w kropce i nie wiedzą co dalej zrobić. Chiny i Rosja ich ogrywają❌

2⃣ luty: Atak na Iran to objaw słabości. Amerykanie nie byli w stanie przekonać Teheranu w drodze negocjacji. Użycie siły to klęska USA, która przysłuży się Rosji i Chinom. ❌

🟥Trumpiści:

1⃣ Trump nie zaatakował Iranu, bo to mądry ruch. Uwiązałoby to USA w Zatoce Perskiej w długiej wojnie, a są ważniejsze wyzwania. ✅

2⃣ Atak na Iran to geopolityczne zwycięstwo. To sojusznik Rosji i Chin, które są w trwodze. Łamie się cały system wschodni, Trump eliminuje wszystkie ogniwa.✅

🟦Antytrumpiści:

1⃣ Trump jest tchórzem i zawsze się cofa, gdy przeciwnik/rywal stawia opór i demonstruje wolę walki. ❌

2⃣ Trump jest idiotą i kłamcą. Obiecywał, że nie będzie wszczynał wojen, a teraz rozpoczął i to jeszcze tam, gdzie USA nie miało prowadzić długich konfliktów. ❌

⬛️Analitycy:

Czy USA zaatakuje Iran? - I tak i nie. ✅❌

Czy to będzie błąd czy sukces? - to skomplikowane, trzeba poczekać na efekty ✅❌

x.com/KWojczal

OPL i wojska rakietowe Iranu mają swoje mocne strony: głębokość rozmieszczenia, doświadczenie w maskowaniu, pewne zdolności do pracy w warunkach zakłóceń. 

Ale cierpią na trzy fundamentalne bolączki: przeciążalne systemu dowodzenia (C2) - przy tej liczbie jednoczesnych bodźców (naloty w kilku regionach, zakłócenia, utrata części sensorów) centralne węzły dowodzenia nie są w stanie szybko przetrawić danych i wydawać spójnych decyzji. Zaczyna się improwizacja na dole, bez obrazu całości.

Niedoskonała sieciocentryczność - różne systemy widzą to samo niebo, ale niekoniecznie skutecznie dzielą się informacją w czasie rzeczywistym. To daje przeciwnikowi możliwość rozgrywania sektorów przeciwko sobie.

Wrażliwość „architektury rosyjskiej” na znane triki - jeśli twoje główne zestawy wysokiego piętra to warianty S‑300 i pochodne, a druga strona od trzech lat ćwiczy ich rozbrajanie, to wchodzisz do gry z kartami, które ktoś już kiedyś widział.

(...)

Osobny akapit poświecę bliskiej mi kwestii rosyjskiego sprzętu. Przez lata budowano wrażenie, że wejście S‑300/Bavar‑373 i innych rosyjsko‑inspirowanych systemów „zamyka niebo” nad Iranem. 

Ta operacja pokazuje, że w XXI wieku sam sprzęt nie wystarczy, jeśli: jego architektura jest dobrze znana przeciwnikowi z innego teatru działań, modernizacje i poprawki software’u przychodzą z opóźnieniem, bo producent ma swoje wojny i swoje priorytety, a użytkownik nie zbudował własnej, głębokiej warstwy obrony, maskowania, rozproszenia i nie wypracował niezależnych taktyk.

Innymi słowy: rosyjskie systemy w irańskich rękach okazały się w dużej mierze systemami, których „język” przeciwnik już dawno rozszyfrował. A dopóki Teheran nie wyrwie się z zależności od rosyjskiego serwisu i filozofii użycia, dopóty będzie grał cudzymi kartami w grze, w której druga strona zna talię.

(...)

I to jest lekcja dla nas. Każde państwo, które buduje sobie komfort psychiczny na bazie cudzej technologii i politycznych deklaracji, powinno obejrzeć tę operację klatka po klatce. Bo to, co dziś wydarzyło się nad Iranem, jutro może być matrycą dla zupełnie innego teatru działań.

x.com/Maciej_Korowaj

Uprzedzając gorące weekendowe wąteczki, krótko: Chiny niczego nie zrobią ws. Iranu. 

Tak, Iran to 13% ich importu ropy, ale Chiny mają jej ogromne rezerwy strategiczne, na setki dni (~1 mld baryłek). I inne źródła, np. Rosję. 

Teheran wcale nie jest kluczowym sojusznikiem w regionie, bo Chiny przyjaciół mają na Bliskim Wschodzie wszędzie. Utrata twarzy chyba nawet mniejsza, niż w Wenezueli.

To jak Izrael wciąga USA w kolejne wojny na Bliskim Wschodzie może wręcz działać na korzyść Pekinu, bo przepala zasoby USA. Tak samo jak Pekinowi opłaca się wojna Rosji z Zachodem, tak na pewno doceniłyby, gdyby USA zaczęła grzęznąć w Iranie.

Oczywiście pekińska dyplomacja i propaganda zręcznie wykorzysta kolejną interwencję Waszyngtonu by podburzać Globalne Południe przeciw Zachodowi. 

Oczywiście nie wiemy co przyniosą dalsze dni wojny i ile potrwa, a przede wszystkim - czy nie dojdzie do blokady Ormuzu. Ale na razie Pekin będzie wyczekiwał. Wcale nie musi gwałtownie działać, waga Iranu jako sojusznika jest nikła, a nuż sytuacja potoczy się korzystnie.

x.com/J_Jakobowski

Siły rosyjskie ostrzelały Bilenke, około 14 kilometrów od linii frontu i bezpośrednio na północny wschód od Kramatorska, północnego krańca Pasa Twierdz (szeregu ufortyfikowanych miast, które od 2014 r. stanowią kręgosłup ukraińskiej obrony w obwodzie donieckim) w dniach 26 i 27 lutego — po raz pierwszy siły rosyjskie uderzyły artylerią rurową w Kramatorsk lub jego przedmieścia. Ataki artyleryjskie na Bilenke prawdopodobnie wyznaczają początek przygotowań rosyjskiej artylerii przed oczekiwaną rosyjską ofensywą wiosna-lato 2026 roku. Siły rosyjskie prawdopodobnie rozpoczną fazę szturmu naziemnego tej ofensywy w najbliższej przyszłości, po fazie przygotowania artylerii. Siły rosyjskie prowadzą także kampanię przechwytywania powietrza na polu bitwy (BAI) przeciwko południowemu krańcowi Pasa Twierdz. BAI to wykorzystanie sił powietrznych do uderzania w cele na operacyjnych tyłach linii frontu (około 20 do 100 kilometrów od linii styku) w celu wywarcia wpływu na taktyczne operacje na polu bitwy, a Rosja w dużej mierze prowadzi kampanię BAI atakami dronów.

(...)

Władze rosyjskie po raz pierwszy w czasie wojny wydały ostrzeżenie przed masowym atakiem rakietowym. Władze rosyjskie ogłosiły 27 lutego alarm rakietowy w co najmniej 13 rosyjskich podmiotach federalnych, w tym w republikach: Tatarstanu, Baszkortostanu, Udmurcji i Czuwaszji, Kraju Permskiego; oraz w obwodach: rostowskim, kurskim, uljanowskim, saratowskim, penzańskim, samarskim, orenburskim i swierdłowskim.

understandingwar.org

Główni doradcy Władimira Putina chichoczą za plecami Donalda Trumpa, ponieważ uważają, że rosyjski tyran gra przywódcą MAGA jak na skrzypcach.

Brytyjscy szpiedzy wielokrotnie dzielili się ze swoimi amerykańskimi odpowiednikami przechwytywanymi telefonami i SMS-ami pomiędzy wysokimi rangą urzędnikami Kremla, uśmianymi tym, co postrzegają jako gotowość Trumpa do uwierzenia Putinowi na słowo w sprawie jego inwazji na Ukrainę.

“Nieustannie pokazywaliśmy im informacje wywiadowcze, które dowodzą, że Rosjanie kłamią” - powiedział The Spectator wyższy rangą urzędnik bezpieczeństwa Wielkiej Brytanii. “Rosjanie prywatnie kpią z Trumpa z powodu jego naiwności co do zamiarów Putina. Putin nie chce kończyć wojny.”

(...)

Trump zadzwonił do swojego odpowiednika w Moskwie 12 lutego 2025 r., wkrótce po objęciu urzędu po raz drugi. Wyszedł z tej wymiany, twierdząc, że obie strony trwającego konfliktu “chcą pokoju”.

Tego samego dnia siły rosyjskie przeprowadziły cztery ataki rakietowe, 110 nalotów, 45 ataków rakietowych i 17 ataków dronów na cele ukraińskie. Tylko w jednym z tych ataków zginęło siedem osób.

Ponownie zadzwonił do Putina 18 marca i powiedział, że rosyjski prezydent zgodził się wstrzymać ataki na ukraińską infrastrukturę energetyczną.

Jednak 2 kwietnia siły rosyjskie zbombardowały stację energetyczną w północno-wschodnim obwodzie sumskim na Ukrainie i uszkodziły linie energetyczne poza wschodnim obwodem dniepropietrowskim.

W sierpniu Trump powitał Putina przyjęciem na czerwonym dywanie i paradą wojskową na historycznym szczycie na Alasce. Z wyprzedzeniem powiedział reporterom, że porozumienie o zawieszeniu broni jest “blisko”.

Nie wspomniał o tym już więcej na mroźnej konferencji prasowej zorganizowanej po zakończeniu tych rozmów.

Następnie w październiku Trump ogłosił, że Putin zgodził się ponownie spotkać z nim w Budapeszcie, aby omówić warunki zakończenia wojny.

Stany Zjednoczone później wycofały się z tego szczytu. Urzędnicy stwierdzili, że są sfrustrowani niechęcią Moskwy do ustąpienia od swoich twardogłowych żądań zawieszenia broni.

W grudniu Trump powiedział, że przed spotkaniem z prezydentem Ukrainy Wołodymyrem Zełenskim w Mar-a-Lago odbył “dobre i bardzo produktywne spotkanie z Putinem. Po tym spotkaniu wykorzystał konferencję prasową, aby powtórzyć twierdzenia Putina, że ukraińskie strajki wymierzone były w jedną z rezydencji rosyjskiego prezydenta.

Kijów zaprzeczył tym zarzutom. Rosja nie przedstawiła żadnych dowodów na to, że ataki te faktycznie miały miejsce.

29 stycznia Trump oświadczył, że Putin zgodził się nie strzelać przez tydzień do stolicy Ukrainy, Kijowa, z powodu ekstremalnego zimna w całym mieście.

Kreml zawęził później to okno do 1 lutego i wznowił ataki natychmiast po jego minięciu.

thedailybeast.com

W 2025 r. funkcjonariusze Podlaskiego Oddziału Straży Granicznej odkryli cztery tunele prowadzące pod granicą z Białorusią. Jeden z największych tuneli został zlokalizowany w pobliżu wsi Narewka na wschodzie Polski. W połowie grudnia przez ten tunel przedostało się nielegalnie 180 migrantów, głównie z Afganistanu i Pakistanu. Większość z nich została zatrzymana tuż po przekroczeniu granicy.

Według informacji przekazanych przez polskie służby tunel miał długość kilkudziesięciu metrów i wysokość 1,5 metra. Wejście po stronie białoruskiej zostało ukryte w lesie. Około 50 metrów tunelu znajdowało się po stronie białoruskiej, a 10 metrów po stronie polskiej. Na nagraniach z zatrzymania migrantów przez polską policję widać wąski korytarz tunelu, którego ściany zostały wzmocnione betonowymi podporami.

onet.pl

- Wygrywamy tak bardzo, że już nie wiemy, co z tym zrobić. Ludzie mówią mi: "Prezydencie, prosimy, prosimy, nie możemy tyle wygrywać, już nie możemy wytrzymać". A ja mówię: "Nie, nie, będziemy dalej wygrywać". A żeby to udowodnić, jest dziś z nami zwycięska męska drużyna w hokeja - wykrzykuje prezydent. 

(...)

Przed orędziem Trump zdążył jeszcze spotkać się z męską drużyną hokeja. Drużyna kobiet odmówiła pojawienia się w Białym Domu po tym, jak Trump kpił z niej w rozmowie z drużyną mężczyzn. 

onet.pl

Celem trzydniowej "wojskowej operacji specjalnej" z 24 lutego 2022 r. miało być, jak wiadomo, podporządkowanie Ukrainy Rosji. Putin zakładał, że wystarczy wymienić w Kijowie władze na promoskiewskie i zredukować ukraińską armię. Nazywało się to "denazyfikacją i demilitaryzacją" Ukrainy. Reszta miała załatwić się sama.

Mimo porażki rosyjskiej ofensywy w 2022 r. Putin dalej wierzył, że kluczem do powodzenia jest wymiana władz Ukrainy. Zatem jego propaganda opowiadała, że:

• Władze Ukrainy są "nazistowskie". Obelga, która na nasze tłumaczy się "władze niepodporządkowane Moskwie", miała uzasadniać najazd Ukrainy i nadać mu znaczenie przez porównanie z II wojną światową.
• Poza tym władze ukraińskie miały być nielegalne, bo te "prawdziwie" legalne, promoskiewskie, zmuszone były uciec do Rosji w wyniku rewolucji Majdanu w 2014 r.

Ta propagandowa konstrukcja okazała się jednak szybko bezużyteczna. Nadawała się bowiem do uzasadnienia najazdu po jego zakończeniu. Tymczasem najazd ciągle trwa i końca nie widać.

Kremlowska opowieść lekko się więc zmieniła: Ukraina jako państwo nadal nie istniała (była "państwem 404", jak w kółko powtarza były prezydent i premier Miedwiediew), ale była upiorem ożywianym przez ciemne siły: Waszyngton i podległe mu kraje Zachodu.

Od 2023 do końca 2024 r. wojna w Ukrainie toczyła się z owymi ciemnymi siłami, a sama Ukraina nie miała tu nic do gadania.

Aż nastał w USA Donald Trump i Putin wrócił do argumentu "nielegalnych władz Ukrainy". Tylko że inaczej. Nie chodziło już o Majdan, ale o to, że w maju 2024 r. skończyła się kadencja prezydenta Wołodymyra Zełenskiego. Wyborów rzeczywiście nie można przeprowadzać w czasie wojny, ale brak wyborów wedle konstytucjonalisty Putina nie przedłuża kadencji prezydenckiej.

Wobec czego, by zachować władze państwowe, Ukraina musiałaby się poddać, zawrzeć pokój z Putinem i zrobić wybory. A jeśli się nie poddaje, to dlatego, że Wołodymyr Zełenski boi się utracić władzę ("Obecne władze ukraińskie nie są zainteresowane zakończeniem działań wojennych, ponieważ nie są gotowe do przeprowadzenia wyborów prezydenckich").

Tę wersję Putin sprzedał Donaldowi Trumpowi — a efekty oglądaliśmy w czasie niesławnego spotkania Trump-Zełenski w Gabinecie Owalnym 28 lutego 2025 r. /Ukraina "nie miała kart", bo wsparcie Europy dopiero rosło, by przejąć ciężar finansowy wojny - red./ Jak pamiętamy, Trumpa zainteresowało wtedy to, że można rządzić nie przeprowadzając wyborów. Jednak Moskwie chodziło ewidentnie o coś innego. O to, że skoro Ukraina nie ma legalnych — tym razem wedle zachodnich standardów — władz, to o jej losach mogą zdecydować inni.

W marcu 2025 r. Putin ogłosił, że Ukraina powinna przejść pod zarząd ONZ.

Uznał wtedy prawa USA do Grenlandii, a potem oświadczył, że można by wdrożyć zarząd komisaryczny w Ukrainie — tak jak "w Timorze Wschodnim, Nowej Gwinei i częściach byłej Jugosławii".

"W zasadzie, oczywiście, byłoby możliwe, pod auspicjami ONZ , ze Stanami Zjednoczonymi, a nawet z krajami europejskimi, oczywiście, z naszymi partnerami i przyjaciółmi, omówić możliwość wprowadzenia tymczasowego zarządzania na Ukrainie".

Jak podkreślił Putin, jest to tylko "jedna z opcji".

Tę ofertę Moskwa następnie ponawiała:

"Rosja, Stany Zjednoczone i inne kraje, zgodnie z propozycją prezydenta Rosji, mogą zawrzeć porozumienie i utworzyć tymczasową administrację".

"Praktyka międzynarodowa i specyfika sytuacji na Ukrainie są podstawą do tego, aby taka administracja obejmowała na zasadzie parytetu komponenty cywilne i wojskowe oraz była wyposażona we wszystkie uprawnienia prezydenckie, ustawodawcze i wykonawcze, uprawnienia organów samorządu terytorialnego, a także uprawnienia w zakresie wymiaru sprawiedliwości. Władza przechodzi w ręce tymczasowego rządu, który przygotowuje warunki do przeprowadzenia wyborów" — ogłosił ukraiński zdrajca i kum Putina Wiktor Medwedczuk.

Amerykanie jednak takiego "nieistnienia Ukrainy" wtedy nie kupili. Rzecznik amerykańskiej Rady Bezpieczeństwa Narodowego stwierdził, że "rządy w Ukrainie są określane przez konstytucję i mieszkańców kraju".

Moskwa uparcie jednak powtarzała, że o Ukrainie należy rozmawiać bez Ukrainy. Lato 2025 r. poświęcone było idei paktu Trump-Putin, który miałby zakończyć wojnę i oddać Ukrainę Rosji. Uznanie, że Ukraina ma coś do powiedzenia w swoich sprawach, było dla Moskwy zaprzeczeniem idei samej "specjalnej operacji wojskowej".

Trump, (...), spotkał się z Putinem na Alasce 15 sierpnia. Wcześniej wysłannik Trumpa Witkoff usłyszał na Kremlu o gotowości Moskwy do pokoju i do "wycofania wojsk z okupowanych terytoriów" — tylko nie zrozumiał, że wedle Moskwy wycofać ma się nie Rosja, a Ukraina, bo to ona "okupuje" swoje ziemie, a Moskwa jej tylko "wyzwala".

Dla Putina spotkanie z Trumpem musiało być dowodem powodzenia tej strategii o Ukrainie bez Ukrainy.

"Spotkanie z Wołodymyrem Zełenskim, biorąc pod uwagę jego obecny status, to »droga donikąd«" — powtórzył Putin 3 września 2025 r. Dodał, że Ukraina nie ma już żadnych legalnych władz w zachodnim rozumieniu, bo "w ostatnich latach wygasły uprawnienia niektórych członków Sądu Konstytucyjnego Ukrainy i Sąd Konstytucyjny Ukrainy nie ma kworum, aby podjąć decyzję w sprawie wyborów prezydenckich na Ukrainie i statusu Zełenskiego".

Po kilku miesiącach od spotkania na Alasce Moskwa zaczęła też opowiadać, że w Anchorage doszło już do porozumienia z USA i że obejmowało ono także coś w rodzaju tajnego protokołu. Jak powtarza Kreml, choć strony porozumiały się na Alasce co do Ukrainy, treść tego porozumienia jest tajna, ale powinno ono zostać wprowadzone w życie.

(...)

Tyle że porozumienia — o ile istnieje — nie udało się wprowadzić w życie.

Osadzona w realiach XIX i XX wieku kremlowska opowieść o nieistnieniu Ukrainy zaczęła się sypać.

Dla wojennej opowieści Moskwy to punkt zwrotny.

Trumpa, jak się okazało, nie słucha Europa. Ta, o której Putin jeszcze rok temu mawiał, że to kundelki, które zaraz przybiegną merdając do nóg pana [Trumpa]. Także Ukrainie nie da się niczego "kazać" — bo wbrew oficjalnym rosyjskim opowieściom, nie jest pachołkiem wykonującym polecenia z Waszyngtonu.

Tak oto po raz pierwszy w tej brutalnej opowieści o podboju Ukraina stała się aktorem, a nie tylko polem bitwy. A dziś nawet — wedle oficjalnego przekazu władz w Moskwie — ma realny wpływ na przebieg kampanii wyborczej na Węgrzech.

Moskiewską narrację cechuje pewien bezwład, więc nadal było w niej o tym, że Ukraina nie ma legalnych władz, bo nie było wyborów. W nowym kontekście, kiedy Putin z Trumpem okazali się niewszechmocni, odpowiedź Ukrainy miała już jednak znaczenie. A Kijów odpowiedział, że wybory zrobi, ale potrzeba do tego rozejmu.

Była to pierwsza pułapka na Putina. Kreml na rozejm nie godzi się cały czas, bo uważa to za swoją klęskę. Odpowiedział więc, że do wyborów nie jest potrzebny rozejm. W Rosji przecież wybory Putina na kolejną prezydencką kadencję w marcu 2024 r. odbyły się już w czasie wojny (czyli w tym momencie SWO można było nazywać wojną). A poparcie dla Putina było rekordowe — 87,28 proc. .

"Rosja również jest w stanie konfliktu zbrojnego z Ukrainą. Ale przeprowadziliśmy wybory — prezydenckie, a ostatnio wybory samorządowe i regionalne. Robimy to wszystko. Ale z jakiegoś powodu oni tego nie robią" — powiedział Putin 27 listopada 2025 r.

Rzeczywiście, jesienią 2024 r. głosowanie na przedstawionego przez Putina kandydata na stanowisko gubernatora obwodu kurskiego odbyło się w czasie ukraińskiej operacji w tym obwodzie. Wyborcy uciekali z domów bez dokumentów, lekarstw i ubrań, a państwo rosyjskie się załamało. Ale gubernator wybory wygrał w cuglach (po trzech miesiącach Putin go odwołał z powodu oskarżeń o gigantyczną korupcję).

Tak oto Kreml pokazał, że przez wybory rozumie co innego niż Ukraina: głosowanie w Rosji to zatwierdzanie podjętych wcześniej decyzji, a nie realny wybór. Więc głosować można pod ostrzałem. Ukraina głośno odpowiedziała, że ona wyborów tak nie przeprowadza.

Jeszcze w listopadzie 2025 r. Putin zakładał, że wybory w Ukrainie po wojnie przebiegną po jego myśli: "Przecież jak tylko zostaną zawarte jakiekolwiek porozumienia pokojowe, a to oznacza zakończenie walk, stan wojenny wprowadzony [przez Kijów] musi zostać natychmiast zniesiony. A jeśli stan wojenny zostanie zniesiony, wybory muszą zostać ogłoszone natychmiast".

Chwilę później pojawiły się wątpliwości wynikające z tego, że Ukraina to nie Rosja:

• Przeprowadzenie wyborów na Ukrainie w obecnych warunkach (…) nie wyeliminowałoby głównego zagrożenia, jakie stanowi reżim nazistowski w tym kraju (Aleksander Dudczak, czołowy badacz Instytutu WNP i "ekspert ruchu Inna Ukraina", 17 grudnia).
• Oświadczenie prezydenta USA Donalda Trumpa o konieczności przeprowadzenia wyborów prezydenckich na Ukrainie rodzi pytanie o to, jak Zachód będzie je »organizował«" (szef MSZ Rosji Ławrow, 18 grudnia).
• Rosja mogłaby się powstrzymać od ostrzału Ukrainy w dniu wyborów, ale w zamian prawa wyborcze muszą dostać "miliony obywateli Ukrainy znajdujących się w Rosji" (Putin, 19 grudnia).
• Ukraińcy mieszkający w Rosji i innych krajach muszą również wziąć udział w wyborach na Ukrainie, aby zostały one uznane za legalne (Wiktor Medwedczuk, lider ruchu "Inna Ukraina" i były lider zakazanej partii Platforma Opozycyjna — Za Życie, 20 grudnia).
• "Bez tymczasowej administracji niemożliwe jest przeprowadzenie uczciwych i demokratycznych wyborów na prezydenta Ukrainy, do Rady Najwyższej Ukrainy, organów samorządu terytorialnego ani utworzenie nowych, legalnych instytucji władzy państwowej. Administracja zewnętrzna pod auspicjami ONZ to jedyne, co uratuje Ukrainę". "Tymczasowa administracja powinna zająć się organizacją i przeprowadzeniem uczciwych i demokratycznych wyborów i utworzeniem nowych, legalnych instytucji władzy państwowej. Ponadto tymczasowa administracja powinna zakazać działalności radykalnych organizacji nacjonalistycznych oraz rozpowszechniania i popularyzacji takiej ideologii. A także zapewnić przywrócenie praw religijnych obywatelom i zaprzestać represji wobec jedynego kanonicznego Kościoła — Ukraińskiej Cerkwi Prawosławnej Patriarchatu Moskiewskiego [Moskwa nie uznaje Cerkwi ukraińskiej]" (Medwedczuk,18 stycznia).
• Zachód chce za wszelką cenę utrzymać reżim na Ukrainie, aby móc dalej "gryźć" Rosję (Ławow, 6 lutego).

Lutowe przecieki o rozmowach Waszyngtonu i Kijowa o możliwość przeprowadzenia wyborów parlamentarnych na Ukrainie już w maju, a także referendum w sprawie ewentualnych porozumień o rozwiązaniu konfliktu, wywołały w Moskwie panikę.

A kiedy "Financial Times" doniósł, że Ukraina może rozpisać wybory 24 lutego, w rocznicę najazdu, Ukraina poczekała troszkę z oficjalnym dementi ("najpierw rozejm, potem wybory"), dając Moskwie szansę na kolejne komentarze.

I one pokazują zmianę w postrzeganiu Ukrainy i jej społeczeństwa.

Stało się jasne, że wybory w Ukrainie są dla Moskwy niezwykle ryzykowne. Co po prostu jest uznaniem istnienia Ukrainy: /Rosja tak naprawdę idzie dalej i jak jej dać wybory, zażąda więcej i więcej. Cyklicznie wraca do tych samych żądań, chce zmęczyć negocjatora - red./

• Wybory na Ukrainie muszą się odbyć. ALE dopiero po obaleniu reżimu Wołodymyra Zełenskiego, bez ingerencji Zachodu i pod kontrolą "niepodległych państw". (Siergiej Mironow, lider partii Sprawiedliwa Rosja i szef frakcji w Dumie, 11 lutego).
• Wybory mogą się odbyć, ale tylko na moskiewską modłę. "Widzimy teraz, jak przebiegają wybory w Rosji i mogę z przekonaniem powiedzieć: to prawdziwa demokracja. Ale to, co dzieje się w pozostałej części Ukrainy, to kpina z demokracji" (gubernator okupowanego obwodu chersońskiego Władymir Saldo, 13 lutego).
• Samo przeprowadzenie wyborów i referendów "nie wpływa na proces rozwiązywania i kończenia konfliktu. Oznacza to, że musi ono istnieć jedynie jako część ogólnej sekwencji działań, które powinny doprowadzić do rozwiązania" (Rodion Mirosznik, "ambasador w Ministerstwie Spraw Zagranicznych Rosji ds. Zbrodni Reżimu Kijowskiego", 12 lutego)

A najlepiej, żeby wyborów w Ukrainie nie było:

• "Zielona mucha jest zaniepokojona po wywiadzie z (byłym dowódcą Sił Zbrojnych Ukrainy Walerijem — red.) Załużnym i nęka Amerykanów kwestią wyborów na Ukrainie , twierdząc, że Rosja chce zmiażdżyć kijowskiego insekta. USA nie przejmują się wyborami, ale ten bezwartościowy klaun to pożyteczny idiota. Im dłużej pozostaje u władzy, tym mniej jest »Ukrainy«" (Miedwiediew, 19 lutego)
• Zamach stanu na Ukrainie w celu obalenia reżimu Wołodymyra Zełenskiego jest obecnie niemożliwy, ponieważ obecny reżim w Kijowie stał się dyktaturą wojskową. "Istnieje [jednak] dość szeroki wachlarz możliwości zmuszenia go do rezygnacji lub odsunięcia od rządzenia krajem (Mirosznik, 22 lutego).

(...)

W końcu sam Putin — jak gdyby nigdy na posiedzeniu swojej "Rady Bezpieczeństwa" (spotkania najważniejszych ludzi reżimu) 20 lutego "oddał głos członkom delegacji, którzy niedawno pracowali w Genewie i spotkali się z delegacjami amerykańską i ukraińską w celu znalezienia pokojowego rozwiązania".

(...)

Rozmowy w Genewie oczywiście do niczego nie doprowadziły, bo Putin nie jest gotów na zakończenie wojny bez przejęcia kontroli nad "Małorosją".

onet.pl\oko.press

— Mamy bardzo jasną linię, którą możemy wytyczyć między [wyborcami] walczącymi o przetrwanie a działaniami, które Trump świadomie podejmuje — podkreśla Matt Bennett, dyrektor wykonawczy Third Way, centrolewicowego think tanku. — Jest to wyjątkowo łatwa historia do opowiedzenia dla Demokratów.

Partia zdaje sobie również sprawę, że stany, których gospodarki najbardziej ucierpiały z powodu ceł, są areną najbardziej zaciętych wyborów do Senatu, które mogą zadecydować o utrzymaniu lub utracie większości przez Partię Republikańską.

— Nie tylko straciliśmy nasze rynki i uzyskaliśmy niższe ceny sprzedaży kukurydzy i soi, zwłaszcza soi, ale jednocześnie mamy teraz pecha, ponieważ ponosimy bardzo wysokie koszty produkcji i borykamy się z dużą niepewnością — mówi POLITICO przewodnicząca Partii Demokratycznej w stanie Iowa, Rita Hart. — Mówimy o prawdziwych trudnościach, które będą miały bardzo negatywny wpływ na sytuację finansową ludzi.

Trump oczywiście nie startuje w listopadowych wyborach, ale wielu działaczy Partii Demokratycznej podkreśla w rozmowie z POLITICO, że planują zaatakować każdego republikanina, który bronił jego ceł. — To bardzo łatwe do zrozumienia działanie, które podjął prezydent i które poparli republikańscy kongresmeni — mówi strateg Partii Demokratycznej pracujący przy wyborach do Senatu. — Linia dla kandydatów Demokratów będzie więc jasna: "W tym obszarze mój przeciwnik nie walczy o was" — dodaje.

Komitet Krajowy Partii Republikańskiej (RNC) jest w pełni przygotowany do obrony przed wszelkimi atakami Demokratów. "Orzeczenie Sądu Najwyższego nie zmienia rzeczywistości: agenda handlowa prezydenta Trumpa działa, a Republikanie są zjednoczeni w umacnianiu gospodarki z korzyścią dla amerykańskich rodzin" — podkreśliła w oświadczeniu rzeczniczka RNC Kiersten Pels.

"Jego cła pomogły obniżyć inflację, podnieść płace i przyciągnąć historyczne inwestycje do amerykańskiego przemysłu i energetyki. W miarę zbliżania się wyborów śródokresowych Republikanie koncentrują się na wykorzystaniu tych osiągnięć i stawianiu pracowników na pierwszym miejscu, podczas gdy Demokraci sprzeciwiają się polityce przywracającej miejsca pracy do kraju" — dodała.

"Prezydent Trump skutecznie wykorzystał cła, aby renegocjować niekorzystne umowy handlowe, obniżyć ceny leków i zapewnić amerykańskim pracownikom biliony dolarów inwestycji w produkcję — wszystko to, co Demokraci obiecują od dziesięcioleci" — stwierdził w oświadczeniu zastępca rzeczniczki Białego Domu Kush Desai. "Nie jest zaskakujące, że Demokraci bardziej dbają o fałszywe hasła niż o te namacalne zwycięstwa dla Amerykanów, ponieważ gadanie to wszystko, co kiedykolwiek potrafili robić".

Jednak sytuacja gospodarcza w ciągu ostatniego roku uległa pogorszeniu, a kluczowe wskaźniki opublikowane w piątek wskazują na spowolnienie wzrostu gospodarczego i wzrost inflacji.

Ostatnie sondaże pokazują, że koszty życia i gospodarka pozostają głównym przedmiotem zainteresowania przed listopadowymi wyborami. I chociaż Trump odwiedza stany, w których toczy się walka wyborcza, aby przedstawić swoje przesłanie gospodarcze, jak dotąd nie potrafił uwzględnić obaw wyborców. W czwartek, dzień przed ogłoszeniem orzeczenia Sądu Najwyższego, Trump stwierdził w Georgii, że "wygrał walkę o przystępne ceny" i powiedział wyborcom, że jego cła są "najlepszą rzeczą, jaka spotkała ten kraj".

onet.pl\Politico

"Współpracując z fantastycznym gubernatorem Luizjany, Jeffem Landrym, wyślemy wspaniały statek szpitalny na Grenlandię, aby zaopiekować się wieloma chorymi, którzy nie otrzymują tam opieki. Jest w drodze!!!" - napisał Trump we wpisie na platformie Truth Social. 

PAP

Po tym jak Donald Trump wprowadził wczoraj globalne cła na poziomie 10%, dzisiaj podniósł je do 15%. To maksymalny poziom na jaki pozwala sekcja 122. Zapowiedział, że w następnych miesiącach poszukiwana będzie nowa droga prawna do nałożenia kolejnych ceł. Przy okazji napisał parę gorzkich słów na temat orzeczenia Sądu Najwyższego nazywając go "antyamerykańskim".

Z kronikarskiego obowiązku przypomnę to, co pisałem wczoraj. Sekcja 122 zostanie najpewniej bardzo szybko zakwestionowana jako podstawa, ze względu na odniesienie do deficytów płatniczych, wątpliwości interpretacyjnych w stosunku do zapisów powstałych w środowisku sztywnych kursów walutowych (dzisiaj są one płynne). Tak czy siak, sprawa trafi na wokandę a w między czasie będzie można pobierać cła, po to by móc spłacić te wcześniejsze pobrane nielegalnie.

Zwracam jednak uwagę fakt, że nie minęły nawet 24 godziny od konferencji, na której Trump wprowadził opłaty 10%... po czym napisał, że jednak podnosi je do maksymalnych 15%. Czemu nie mógł tak od razu?

Dla mnie jest to oczywisty dowód, że administracja działa impulsywnie i po omacku, mimo że miała wiele miesięcy na przygotowanie "planu B". Powoływanie się przez komentujących na zdanie odrębne sędziego Bretta Kavanaugha, który wspomina o s. 122 niczego tutaj nie zmienia. Jego interpretacja nie została przyjęta przez większość (6:3), jest więc niewiążącą opinią. Cła pobrane na podstawie IEEPA są do zwrotu z mocy prawa, podstawa ich pobrania przestała istnieć. Co później zrobią z tym faktem sądy stanowe, czy importerzy zwrócą w następstwie różnicę konsumentom, to są sprawy wtórne.

W każdym razie, podejrzewam że s. 122 będzie sobie wisieć, a w tym czasie administracja zacznie mocniej eksploatować działającą sekcję 301, która pewnie będzie miała przejąć rolę głównego źródła opłat.

Odnosi się ona do nieuczciwych praktyk handlowych, wymaga też wszczęcia dochodzenia, przesłuchań itp. więc cały proces jest dość długi przez co nie wpisuje się w politykę "gwałtownych" uderzeń celnych Trumpa. Brak odpowiedniej argumentacji i materiału dowodowego, wszelkie nadużycia, mogą być kwestionowane w sądzie, więc trzeba przy tam uważać, żeby nie skończyło się jak z IEEPA.

A morał z tego jest jeszcze jeden. Zbliżają się midtermy i Trupowi może zabraknąć czasu na poważniejsze ruchy. A jeśli utraci Kongres, jego pole manewru zostanie bardzo szybko zawężone. To matnia, bo dochody z ceł miały posłużyć do transferów społecznych i poprawić słabe notowania. Sprawy się więc komplikują.

x.com/FilippDM

Proukraińskie grupy hakerów ogłosiły 20 lutego, że hakerzy przeprowadzili sześciomiesięczną operację cybernetyczną, wykorzystując dziesiątki zhakowanych kont rosyjskiego personelu wojskowego, aby uzyskać dostęp do rosyjskich systemów monitorowania dronów. Grupy hakerów poinformowały, że siły rosyjskie wykorzystały infrastrukturę cywilną na Białorusi, w tym wieże komórkowe, do wytyczenia tras i zapewnienia stabilnych sygnałów dla ataków rosyjskich dronów na cele w północnej i zachodniej Ukrainie, w tym infrastrukturę energetyczną i kolejową. Grupy hakerskie poinformowały, że rosyjskie ataki w nocy z 9 na 10 września 2025 r., podczas których rosyjskie drony przedostały się przez Białoruś w przestrzeń powietrzną NATO w Polsce, były w rzeczywistości sprawdzianem białoruskiej infrastruktury cywilnej i komórkowej pod kątem rosyjskich ataków dronów. Grupy hakerów zauważyły, że siły rosyjskie wykorzystywały wtargnięcia w przestrzeń powietrzną NATO do planowania ataków na szlaki logistyczne zarówno na Ukrainie, jak i w Polsce, aby ograniczyć napływ zachodniej pomocy wojskowej na Ukrainę.

understandingwar.org

Sędziowie Sądu Najwyższego mnie zawiedli i są hańbą dla narodu - oświadczył w piątek prezydent USA Donald Trump, komentując decyzję unieważniającą większość nałożonych przez niego ceł. Oskarżył większość sędziów o to, że "ulegli wpływom zagranicznych interesów".

- Orzeczenie Sądu Najwyższego w sprawie ceł jest głęboko rozczarowujące i wstydzę się niektórych członków sądu, absolutnie wstydzę się, że nie mieli odwagi zrobić tego, co słuszne dla naszego kraju - powiedział Trump. Ocenił, że choć spodziewał się głosowania liberalnych sędzi - które nazwał "hańbą dla narodu" - przeciwko cłom, to był głęboko zawiedziony postawą trojga konserwatystów, którzy się do nich przyłączyli.

- Są bardzo niepatriotyczni i nielojalni wobec naszej Konstytucji. Moim zdaniem Sąd Najwyższy uległ wpływom zagranicznych interesów i ruchu politycznego, który jest znacznie mniejszy, niż ludzie mogliby przypuszczać - powiedział Trump.

- Kraje zagraniczne, które oszukiwały nas przez lata, były wniebowzięte. Są tacy szczęśliwi i tańczą na ulicach, ale nie będą tańczyć zbyt długo - dodał Trump.

PAP

Polska zdecydowała o wystąpieniu z Konwencji Ottawskiej, ratyfikowanej w 1997 roku i podpisanej w 2012 roku, latem 2025 roku. Pod koniec lipca weszła w życie odpowiednia ustawa, po uprzednim zaakceptowaniu przez parlament i podpisaniu przez prezydenta Karola Nawrockiego. Dziś natomiast formalnie upłynął termin wypowiedzenia konwencji.

Dlaczego jednak zdecydowano się na powrót do stosowania klasycznych min przeciwpiechotnych? Konwencja Ottawska dopuszczała pewne rozwiązania, na przykład miny aktywowane przez operatora, jednak uznano je za niewystarczające. Doświadczenia z wojny na Ukrainie pokazały jednak w sposób jednoznaczny, że na współczesnym polu walki – paradoksalnie – niezbędne są także miny „przeznaczone do wybuchu wskutek obecności, bliskości lub zetknięcia się z nią osób”, czyli takie, jakich zabraniały te przepisy.

Powód jest prosty: Rosja w większym zakresie, niż wcześniej zakładano, stosuje działania piechoty i są one dużo bardziej niebezpieczne niż oczekiwano. Pierwszy powód, widoczny co najmniej od 2023 roku, jest taki, że straty w piechocie jest dużo łatwiej uzupełnić niż w sprzęcie pancernym. Paradoksalnie, upowszechnienie bezzałogowców, taniej broni precyzyjnej dla każdego żołnierza, oznacza że do zwalczania piechoty, a przede wszystkim spowalniania/utrudniania działań jej i wspieranych przez nią elementów czy stosowanej masowo, czy zwłaszcza – jak dziś – działającej w małych grupach – trzeba przykładać dużo większą wagę.

Wcześniej mogło się wydawać, że samo zniszczenie rosyjskich kolumn pancernych (w ramach NATO także przy pomocy artylerii dalekiego zasięgu, szeroko stosowanego lotnictwa, a niekoniecznie tylko w bezpośredniej walce) wystarczy do tego, by uzyskać przewagę nad przeciwnikiem. Teraz już wiadomo, że to nie wystarczy. Oczywiście miny same nie likwidują zagrożenia ze strony rosyjskiej piechoty (chyba najbardziej doświadczonej w warunkach wojny minowej obok ukraińskiej), ale są niezbędnym narzędziem by spowolnić ją na tyle, by móc zwalczać innymi środkami.

(...)

Do zdolności zaminowania pasa granicznego w 48 godzin, zapowiadanej przez premiera Donalda Tuska, jeszcze długa droga, choć nieco szybciej może zostać ona osiągnięta dla systemów minowania przeciwpancernego, rozwijanych już wcześniej. Pojazdy Baobab, które mają tę zdolność zapewnić, jak i odpowiednia ilość min, muszą zostać dostarczone, a miny przeciwpiechotne – dopiero wdrożone. I oczywiście obok jednego, wspomnianego „ciężkiego” systemu minowania narzutowego, jakim jest Baobab, niezbędne jest też wiele innych, przeznaczonych do wykorzystania w trakcie operacji. Trzeba na nowo szkolić żołnierzy w walce minowej, uwzględniając nowe techniki (drony powietrzne i lądowe, które mogą stanowić większość środków minowania), ale i te klasyczne, włącznie z minowaniem bezpośrednio przez żołnierzy piechoty. 

defence24.pl

Znalazłem ten tekst na FB. Pięknie wyjaśnione, nawet dla tych co ledwo ogarniają dwie czynności na raz:

JAK DZIAŁA PROPAGANDA W POLSCE 

Na przykład: MLEKO

Mleczarze:

"Nie da się zrobić mleka, które by nie zawierało śladowych ilości bakterii kałowych. 

Fizjologia krowy jest taka, jaka jest".

Naukowcy: 

"Nie uda się zaprojektować takiego procesu technologicznego, który w nie-UHT-ym mleku zabiłby wszystkie bakterie. 

Niestety, dotyczy to również pałeczek okrężnicy".

Unia Europejska: 

"Określmy w takim takim razie, ile może być dopuszczalnie pałeczek okrężnicy w mleku".

Kreml: 

- Pasłuszajcie tawariszcze, nieskolka liet nazad Ewropejskij Sojuz wydumał skolko możjet byc fekalnych bakterij w karowym małakie.

- Kakaich bakterij?

- Nie kakaich, tolka dupnych.

Kremlowska propaganda:

"Unia Europejska postanowiła właśnie po cichu wprowadzić prawo, zezwalające na dodawanie krowich odchodów do mleka".

Polski internet:

"Przez nierobów z Brukseli będziemy teraz pić maślankę z odchodami i żreć gówno z twarogiem".

Polski prawicowy internet:

"Tylko Polexit może zatrzymać próbę zatruwania nas i naszych dzieci kałem".

Polski ultraprawicowy internet:

"Po robieniu mac z krwi katolickich niemowląt, przyszedł czas na karmienie naszych polskich krów chanukowymi odchodami, celem depopulacji naszego narodu. 

Śmierć wrogom ojczyzny".

Pani Irenka do pani Jadwigi:

"Ja już tej całej polityki mam dość i na nikogo nie będę głosować. 

A już na pewno nie za tą Unią. Słyszała pani, że zmuszać nas będą do jedzenia krowich placków? 

Pani to sobie wyobraża?".

Autor tekstu: Tomasz Borowski

x.com/mr_tomashshelby

Departament Bezpieczeństwa Krajowego (DHS) rozpoczął działania mające na celu ustalenie tożsamości anonimowych użytkowników mediów społecznościowych, którzy w sieci krytykowali działania ICE – o sprawie informuje „The New York Times”.

W ostatnich miesiącach departament wysłał setki administracyjnych wezwań do firm technologicznych m.in. Google i Meta, do której należy Facebook i Instagram. Wnioskowano o przekazanie danych pozwalających zidentyfikować właścicieli konkretnych kont, w tym nazwisk, adresów email i numerów telefonów. Chodziło o profile, które w ostry sposób krytykowały działania ICE.

Administracyjne wezwania koncentrują się głównie na danych identyfikujących użytkowników, takich jak godziny logowania, używane urządzenia czy adresy e-mail. Nie obejmują one dostępu do treści komunikacji ani danych lokalizacyjnych.

Platformy społecznościowe, według NYT, zadeklarowały, że analizują wnioski rządowe przed ich spełnieniem. Niektóre z nich powiadomiły swoich użytkowników, dając im od 10 do 14 dni na odwołanie się od wezwania do sądu.

Steve Loney z American Civil Liberties Union – jednej z najważniejszych organizacji broniących praw obywatelskich, skomentował dla NYT, że amerykański rząd coraz śmielej sięga po dane użytkowników, a skala i częstotliwość działań jest bezprecedensowa i pozbawiona realnej kontroli.

Departament Bezpieczeństwa tłumaczy, że dane użytkowników są potrzebne, ponieważ chodzi o bezpieczeństwo funkcjonariuszy ICE.

Google deklaruje, że sprzeciwia się zbyt szerokim żądaniem – każde takie wezwanie analizuje oraz informuje o tym swoich użytkowników, o ile pozwala na to prawo.

oko.press

Kyiv Post: - Rosyjskie drony naruszyły przestrzeń powietrzną NATO — Rumunii, Polski, Skandynawii. Jaka jest jedna lekcja, którą Europa powinna wyciągnąć z Ukrainy, zanim będzie za późno? Czy Europa jest przygotowana na niskokosztową wojnę z użyciem dronów o dużej masie?

Jewhen Lesin, zastępca dowódcy kompanii Darknode: Nie ma jednej lekcji ani rozwiązania. Wymaga to złożonego, zintegrowanego podejścia. To, co mówimy naszym partnerom w Europie — tutaj, w Monachium i wszędzie indziej — jest proste: uczcie się od nas. Skorzystajcie z naszego doświadczenia. Zmieńcie swoją doktrynę.

Nie chodzi tylko o drony, ale o strategię i taktykę. Drony Szahid i FPV są stosunkowo tanie, ale mają ogromną siłę rażenia. Tylko w 2025 r. Rosja wystrzeliła w przestrzeń powietrzną Ukrainy co najmniej 56 tys. Szahidów.

Zanim opracowaliśmy drony przechwytujące, które przeciwdziałają bezzałogowym statkom powietrznym, przeszliśmy już przez fazę wykorzystywania samolotów odrzutowych, rakiet, broni palnej — wszystkiego. Nasi sojusznicy mogą albo sami przejść przez ten bolesny proces, kiedy będzie już za późno, albo uczyć się na naszych doświadczeniach i dostosować się szybciej i taniej.

- Wstąpiłeś do Sił Powietrznych Ukrainy w 2024 r., porzucając życie programisty i poety. Czy takie nastawienie pomaga w wysoce technicznym świecie wojny z wykorzystaniem bezzałogowych statków powietrznych?

Pracowałem w branży IT, a poezja i literatura były moimi hobby. Nie mogę powiedzieć, że te konkretne umiejętności bezpośrednio pomogły mi w rozmieszczeniu baterii lub utworzeniu batalionu.

Pomogło mi posiadanie szerokiego zakresu umiejętności — relacji międzyludzkich, empatii w połączeniu z myśleniem technicznym, taktycznym i doktrynalnym. Ta wojna wprowadziła technologie i taktyki, które wcześniej nie istniały. Wcześniej nie było dronów.

Wojna zmieniła się na zawsze. To wojna nowej generacji, a my wciąż się do niej dostosowujemy.

Różnorodne doświadczenia mogły pomóc mi szybciej się dostosować i zachować elastyczność.

onet.pl\Kyiv Post

Poszczególni chanowie (tj. pomniejsi władcy) i sam wielki chan formułą czöjön wiązali się z różnymi szkołami tybetańskiego buddyzmu, np. Möngke z Drigungpa/’Bri-gung-pa i Cang Karmapa, Kubilaj – z Celpa/mTshal-pa, Arik Böge – z Taglungpa/sTag-lung-pa, a Hülegü – z Phagmodrupa/Phag--mo-gru-pa. Dopiero w 1252 roku wielki chan Möngke wydał edykt (tyb. dżasa sangpo / ’ja’-sa bzang-po), który podporządkowywał wszystkie szkoły tybetańskiego buddyzmu administracji klasztoru Sakja. Ze względu na rywalizację i niesnaski między arystokracją świecką a duchowną namiestnik z Sakja nie był jednoznacznie akceptowany jako „władca Tybetu”. Bardzo silny był bowiem opór ze strony innych szkół, które wysyłały poselstwa do Pekinu, domagając się dla siebie takich samych benefi cjów, z jakich korzystała szkoła Kargjupa. Szkoła Drigungpa, po śmierci Möngkego wspierająca Hülegü, zwróciła się nawet do cesarza z prośbą o pomoc militarną przeciwko Sakjapa, uzyskała ją w 1285 roku, ale dwa lata później to Sakjapa zażądała od cesarza przysłania wojsk do Tybetu, a konsekwencją tego było zrównanie z ziemią klasztoru Drigung w 1290 roku.

Za panowania mongolskiej dynastii Yuan w Chinach niepomiernie wzrosła rola tybetańskich duchownych, z których wielu sprawowało funkcje urzędowe w nadzorowanym przez Mongołów aparacie władzy. Wielu mnichów przebywało na dworze, niektórzy nawet w najbliższym otoczeniu cesarza, nie tylko udzielając nauk i objaśnień religijnych, lecz także dbając o cesarską dietę. Powszechne stało się nadużywanie przez mnichów prerogatyw, przejawy arogancji, rozszerzanie przywilejów, korupcja, nepotyzm, sprzeniewierzanie funduszy, wymuszanie świadczeń (prowiant, kwatery, transport), okrucieństwo i rozwiązłość. Przysparzało to duchownym krytyków i wrogów wśród ludności chińskiej. Znane jest też przekonanie, zgodnie z którym to właśnie „degeneracja i rozpasanie mnichów tybetańskich” przyczyniły się do wzrostu nastrojów antymongolskich w Chinach86. Niemniej jednak to właśnie na epokę dynastii Yuan przypada rozpowszechnienie w północnych Chinach tybetańskiej wersji buddyzmu, której symbolem jest charakterystyczna biała pagoda (chiń. báită), wzorowana na tybetańskim czörten/mchod-rten. Liczba buddyjskich obiektów religijnych sięgnęła 42 tys., a mnichów i mniszek było ok. 250 tys.

W 1260 roku, po śmierci chana Möngkego, na tronie mongolskim jako Wielki Chan zasiadł Kubilaj, otrzymując z tej okazji od Phagba Lamy inicjację w obrządku tybetańskim oraz status boddhisattvy Mańdżuśriego (tj. ucieleśnienia mądrości Buddy). Chan z kolei nadał Phagba Lamie tytuł Państwowego Nauczyciela (guóshī), plasujący go w strukturze administracyjnej imperium. Ulegając namowom swoich chińskich doradców, Kubilaj wystąpił w zmaganiach o tron przeciwko własnemu bratu, Arikowi Böge (wojna domowa w latach 1261–1264), którego wcześniej obwołano chanem na kurułtaju (zjeździe starszyzny) w ówczesnej stolicy imperium, Karakorum. Chińscy historycy traktują jednak Kubilaja jako cesarza od momentu objęcia przezeń godności chana, chociaż – z perspektywy tradycji mongolskiej – był on uzurpatorem, chińska dynastia Song jeszcze istniała (do 1279 roku), a dynastię Yuan formalnie założył Kubilaj dopiero w 1271 roku. Wyjątkiem wśród opracowań chińskich jest praca Xizang jianming tongshi, faktograficznie przedstawiająca mongolską narodowość chana i wstąpienie „na tron chiński”, a nie – jak pozostałe opracowania – rozciągające panowanie dynastii Yuan w Chinach na całe imperium mongolskie.

W 1260 roku Wielki Chan przyznał swemu przewodnikowi duchowemu tytuł Cesarskiego Nauczyciela (dìshī, tyb. tiszi/ti-shri) z tytularną siedzibą w pekińskim klasztorze Metog Rawa / Me-tog Ra-ba i przekazał dar należny nauczycielowi od ucznia: władzę nad trzema regionami Tybetu (tyb. czölkha sum / Chol-kha-gsum). Na mocy Edyktu Perłowego (tyb. dżasa mudigma / ’ja’-sa mu-tig-ma) Kubilaja z 28 maja 1264 roku całe terytorium Tybetu znalazło się pod rządami Phagba Lamy, który przybrał tytuł drogön czögje phagba / ’gro-mgon chos-rgyal’phags-ba – Obrońca Żywych Istot) i zapoczątkował dynastię Sakja/Sa-skya (od nazwy klasztoru, w którym miał swoją siedzibę). Edykt nadawał Phagba Lamie zwierzchnictwo i władzę nad wszystkimi klasztorami, a także zwalniał mnichów od płacenia podatków i obdzielał ich wieloma przywilejami. Ukształtował się wówczas hierokratyczny model władzy w Tybecie, z lamą jako głową państwa, uzależnionym jednak od „patronatu zewnętrznego” w kwestiach bezpieczeństwa militarnego oraz gwarancji własnych rządów. 

Godność dishi była novum w chińskiej tytulaturze urzędniczej. Po śmierci Phagba Lamy w 1280 roku rozdzielono funkcję dishi i opata klasztoru Sakja, co oznaczało, że ten ostatni nie był już świeckim władcą całego centralnego Tybetu. Jednak wbrew intencjom Phagba Lamy jego szkoła nie zyskała w Chinach zwolenników, przegrywając ze szkołą chán (jap. zen).

Phagba przez pewien czas przebywał w cesarskiej – od 1264 roku – stolicy Dadu (Dàdū – Wielka Stolica, mong. Chanbałyk, stara nazwa chińska: Yanjing – Yànjīng, tj. dzisiejszy Pekin), gdzie opracował uniwersalne, fonetyczne pismo typu abugida dla języków używanych na terytorium państwa mongolskiego (łącznie z samym mongolskim, tybetańskim i chińskim), oparte na alfabecie tybetańskim. Kubilaj, zlecając mu takie zadanie i wprowadzając to pismo edyktem z lutego 1269 roku, kierował się – mimo korzystania z wielu tradycyjnych elementów chińskiej państwowości – dążeniem do ograniczenia wpływów kultury chińskiej na swój dwór i państwo, chociaż sam był z Chinami mocno związany emocjonalnie. Wprawdzie po śmierci Kubilaja, który usilnie propagował to pismo, poszło ono w zapomnienie, to jednak uderzające wydaje się podobieństwo znaków do powstałego później alfabetu koreańskiego, co wskazuje, że alfabet ten ma źródło w piśmie Phagba Lamy.

(...)

 

Władza dynastii Yuan nie była zatem ani całkowicie polityczna, ani militarna, bowiem sprowadzała się – zdaniem Dawa Norbu – do wymiaru strukturalnego, który obejmował aspekt instytucjonalny poprzez powołanie Rady Politycznej i wyznaczenie świeckiego wielkorządcy Tybetu (tyb. pönczen/dpon-chen lub pönpo/dpon-po), a także aspekt organizacyjny, tzn. wspomniany podział terytorialny i ustanowienie 15 (później 27) stacji pocztowych. Na rozkaz Kubilaja niewielkie garnizony mongolskie zostały wycofane z większości rejonów Tybetu. W ten sposób Tybet jako jedyny z podległych Mongołom krajów zdołał zachować faktyczną niezależność, chociaż formalnie godził się na ich zwierzchność, która wszakże pozostawała dość luźna. Realną władzę w Tybecie sprawowały klasztory, wspomagane przez arystokrację. Jedynie niezależny autor chiński – Wang Lixiong – zwraca uwagę, że „Tybetańczycy w rzeczywistości rządzili się sami”, a „odwoływanie się do mongolskiego najazdu na Tybet jako argumentu na rzecz chińskiej [nad nim] suwerenności nie odpowiada faktom” i „stanowi przejaw dziwnej logiki”, bowiem to „Mongołowie i Tybetańczycy władali Chinami”.

W politycznie poprawnej chińskiej interpretacji każde posunięcie imperium mongolskiego wobec Tybetu – ustanowienie godności dishi, powołanie pönczena, urzędy, tytuły, nominacje dla urzędników zarządzających trzynastoma wanhu, utworzenie Rady Politycznej i trzech komandorii, nadanie przez Kubilaja Tybetu jako lenna siódmemu synowi, przeprowadzanie spisów ludności w latach 1260, 1268, 1287 i 1334 (podobnie jak w całym imperium mongolskim), a także założenie stacji pocztowych, w tym czterech w Ü i siedem w Cangu, a od 1281 roku dodatkowych czterech w Ngari) i posterunków wojskowych (tyb. mangdżam/dmag-’jams) w 1287 roku – świadczy o podporządkowaniu Tybetu nie Mongołom, lecz Chinom. Sami Mongołowie – w myśl propagandowo-sinocentrycznego rozumowania – stanowili „jedną z narodowości Chin”, a „twierdzenie jakoby kampania Mongołów, mająca na celu zjednoczenie Chin, była w zasadzie narzuceniem władzy przez obce państwo, jest błędne, ponieważ pomija podstawowy element historii – to, że Chiny są krajem wielonarodowym”. W myśl takiego rozumowania, jeśli Phagba Lama w 1267 roku pomagał chanowi w tłumieniu rewolty w Tybecie, to nie czynił tego w celu umocnienia tam swojej władzy oraz pozycji na dworze Kubilaja, lecz na rzecz jedności Chin.

O tym, że taka wersja dziejów jest stosunkowo nowym wytworem chińskiej propagandy, świadczy fakt, że w starszych publikacjach historycznych nie wspomina się o panowaniu mongolskim inaczej niż o agresji, inwazji, rzezi i ucisku narodowym. W późniejszych opracowaniach chińskich aspekt agresji, przemocy, brutalności w rządach mongolskich zszedł na dalszy plan lub w ogóle zanikł na korzyść eksponowanego argumentu propagandowego w postaci „programu jednoczenia narodu” (tj. Chin), a o ubocznych skutkach – np. o „represjonowaniu mas tybetańskich” za panowania dynastii Yuan – pobieżnie wspomina tylko jedna chińska publikacja.

Jerzy Bayer Waldemar J. Dziak - Tybet

W Norwegii o korupcję oskarżony został były premier Thorbjørn Jagland, a rodzina królewska – ze względu na korespondencję małżonki następcy tronu ze skompromitowanym finansistą - znalazła się w poważnym kryzysie wizerunkowym. W Słowacji ustąpić musiał doradca premiera Fico Miroslav Lajčák, a we Francji były minister kultury Jack Lang pożegnać się ze stanowiskiem dyrektora Instytutu Świata Arabskiego.

Tymczasem w państwie stanowiącym centrum afery, Stanach Zjednoczonych, jak dotąd rewelacje z akt Epsteina nie przyniosły ani spektakularnych dymisji, ani zarzutów. Ze stanowiska głównej prawniczki banku Goldman Sachs musiała co prawda odejść Kathryn Ruemmler - obficie korespondująca z Epsteinem i nazywająca go "wujkiem". Już sekretarz handlu Howard Lutnick, który, jak pokazały maile, wprowadził wcześniej w błąd Kongres na temat czasowego zakresu swoich relacji z Epsteinem, a nawet odwiedził niesławną karaibską wyspę finansisty już po tym, gdy został on po raz pierwszy skazany za przestępstwa seksualne, nigdzie się nie wybiera i ma pełne wsparcie prezydenta Trumpa. Nie widać też, by Departament Sprawiedliwości chciał komuś postawić zarzuty.

Jednocześnie sprawa Epsteina budzi potężne emocje amerykańskiej opinii publicznej i będzie miała znaczenie dla amerykańskiej polityki. Przynajmniej na razie bardziej wydaje się ona szkodzić obecnej administracji, która wyraźnie nie potrafi zapanować nad narracją w sprawie Epsteina.

Ten brak kontroli najlepiej było widać w środę, gdy przed Komisją ds. Sądownictwa Izby Reprezentantów w sprawie Epsteina zeznawała prokuratorka generalna, Pam Bondi. Jej przesłuchanie było zupełną polityczną katastrofą, bardziej niż z parlamentarną polityką kojarzyć się mogło z show Jerry’ego Springera. Springer, ikona amerykańskiej śmieciowej telewizji, sadzał w studio osoby z dołów społecznych, których toczone przed kamerami kłótnie o pieniądze, zdrady i inne sprawy często przeradzały się w rękoczyny.

W trakcie przesłuchania Bondi do rękoczynów co prawda nie doszło, ale czasem wyglądało, jakby niewiele brakowało. Na pytania kongresmenów Bondi reagowała agresją, osobistymi zniewagami pod adresem pytających, w wielu momentach wyglądała jakby była na granicy zupełnego załamania. W jednym z najbardziej absurdalnych fragmentów przesłuchania zaatakowała kongresmenów za to, że nie doceniają gospodarczych sukcesów Trumpa i zaczęła recytować, jak dzięki prezydentowi rośnie amerykańska giełda.

Bondi nie odpowiedziała przy tym na kluczowe pytania, na czele z tym, czemu ofiary Epsteina - obecne w trakcie przesłuchania - miały takie problemy z kontaktem z nią, a dane niektórych z nich zostały ujawnione. Prokuratorka nie wyjaśniła też, czemu dane niektórych osób z niebanalnym prawdopodobieństwem uczestniczących w przestępczych działaniach finansisty zostały zaczernione w ujawnionych przez rząd plikach ani dlaczego nikomu jak dotąd nie postawiono zarzutów.

Jeśli występ Bondi przed kongresową komisją miał rozwiać wątpliwości Amerykanów, czy rząd w sprawie Epsteina działa transparentnie i kompetentnie i robi wszystko, by odpowiedzialni ponieśli karę, to odniósł przeciwny skutek. Kongres przy tym nie odpuści sprawy i będzie zadawać dalsze pytania.

wp.pl

Sikorski wystąpił w ostatnim sobotnim panelu dyskusyjnym w Monachium na temat stanu relacji transatlantyckich. Szef polskiej dyplomacji twierdząco odpowiedział na pytanie "czy Zachód wciąż istnieje", lecz zaznaczył, że między obiema stronami Atlantyku zawsze istniały różnice. Jak wspominał, kiedy po raz pierwszy przyjeżdżał do Waszyngtonu, uważał się za konserwatystę, lecz ze zdziwieniem uznał, że jego pojęcie prawa do opieki zdrowotnej czy posiadania broni czyniły go w Ameryce "komuchem". Zaznaczył, że podobne "cywilizacyjne" różnice istnieją w postrzeganiu wolności słowa, która w Ameryce jest niemal nieograniczona.

- W Europie, z ważnych powodów historycznych, na przykład w Polsce, opowiadanie się za faszyzmem i komunizmem jest zabronione z bardzo ważnych powodów historycznych. Wierzymy w wolność słowa z odpowiedzialnością. A to, co wydarzyło się tutaj rok temu, polegało na tym, że wiceprezydent Stanów Zjednoczonych powiedział nam, że nasza koncepcja wolności słowa to cenzura, a ja po prostu tego nie akceptuję - powiedział Sikorski. - I tak trudność, z którą się teraz zmagamy, polega na tym, że jedna strona Atlantyku próbuje narzucić swoje wartości drugiej stronie i to jest niedopuszczalne - dodał.

W dalszej części dyskusji szef MSZ krytykował również łamanie przez administrację Trumpa dotychczasowej niepisanej zasady o wzajemnym nieingerowaniu w proces polityczny wewnątrz zachodnich demokracji. Przywołał przykład poparcia przez Trumpa Karola Nawrockiego w wyborach prezydenckich.

- Dawniej nie ingerowaliśmy (w sprawy sojuszników), ale ingerowaliśmy w imię demokracji w politykę autokracji, a teraz jest odwrotnie - ocenił Sikorski. - To całkowicie oburzające. I w Polsce, na przykład, jest to irracjonalne - dodał. Jak zaznaczył, Polska była przez lata najbardziej proamerykańskim krajem w Europie, a "Stany Zjednoczone miały wspaniałą sytuację, w której rząd i opozycja, rywalizowały o to, kto będzie bardziej proamerykański".

- Kiedy zaczniesz wybierać strony, zaczyna się inna dynamika - zaznaczył.

PAP

Tekst opublikowany na łamach "The New Yorker" uzupełnia dotychczasowy obraz rosyjskich działań sabotażowych — autorzy koncentrują się na operacyjnym sposobie funkcjonowania rosyjskiego wywiadu. Joshua Yaffa powołuje się na źródła w organach ścigania, zeznania świadków oraz wypowiedzi ekspertów i opisuje przypadki, w których młode osoby były werbowane do wykonywania pozornie prostych zadań, takich jak dostarczenie paczki, fotografowanie infrastruktury czy pozostawienie przedmiotu w określonym miejscu. Rekrutowani, nazywani jednorazowymi agentami (ang. single-use agents), często nie zdawali sobie początkowo sprawy z rzeczywistego znaczenia swoich działań ani z charakteru operacji, której stawali się częścią.

Według ustaleń proces rekrutacji ma charakter rozproszony i niskokosztowy. Zleceniodawcy unikają bezpośredniego kontaktu z wykonawcami, porozumiewają się za pośrednictwem komunikatorów, takich jak ormiańska aplikacja Zangi czy rosyjski Telegram. Oferowane wynagrodzenie jest stosunkowo niewielkie, a w niektórych przypadkach — wypłacane z opóźnieniem lub wcale. Taki model działania ma ograniczać ryzyko po stronie organizatorów oraz utrudniać jednoznaczne przypisanie odpowiedzialności państwu rosyjskiemu.

Artykuł Joshuy Yaffy wprowadza również nową perspektywę odnośnie do działalności jednorazowych agentów na terenie Polski. Autor łączy sprawę Daniila Bardadima, skazanego w ubiegłym roku za podpalenie sklepu IKEA na Litwie, z Serhijem Chaliyem, poszukiwanym między innymi za pośredni udział w podpaleniu Centrum Handlowego Marywilska na warszawskiej Białołęce. Bardadim został zwerbowany przez Chaliya po swoim przyjeździe do Polski w 2024 r. Po schwytaniu przez litewskie służby przyznał się do popełnionych czynów i opowiedział swoją historię.

demagog.org.pl

Amerykanie w Monachium podkreślili, że są zadowoleni ze wzrostu wydatków na obronność, ponieważ Stany Zjednoczone znów skupiają się na własnej półkuli i regionie Azji i Pacyfiku.

USA chcą "energicznych, zdolnych i bardziej samowystarczalnych europejskich sojuszników" — powiedział podsekretarz obrony Elbridge Colby, dodając, że Ameryka od dawna dźwiga "nieproporcjonalnie dużą część" ciężaru. Pochwalił przy tym Niemcy za "historyczną, ogromną zmianę" w wydatkach na obronność.

To wyraźna różnica w stosunku do tonu zeszłego roku, kiedy to wiceprezydent USA J.D. Vance wywołał burzę na konferencji w Monachium, ostro atakując europejskie wartości i politykę.

Obecnie obie strony twierdzą, że pozostają zaangażowane w NATO. Jednak ostatni rok — od przemówienia Vance'a, przez groźby Trumpa dotyczące włączenia Kanady (do USA jako 51. stanu), jego lekceważenie sojuszników, którzy walczyli u boku USA w Afganistanie, a zwłaszcza jego powtarzające się wezwania do aneksji Grenlandii — pozostawił swoje ślady.

Stosunki europejsko-amerykańskie przypominają stare małżeństwo, które się nie rozwodzi, ale przenosi do oddzielnych sypialni.

(...)

Przed wyjazdem do Niemiec sekretarz stanu USA Rubio podkreślił, że sojusz będzie kontynuowany. Przyszłość Ameryki i Europy "zawsze była powiązana i tak pozostanie... więc musimy po prostu porozmawiać o tym, jak ta przyszłość będzie wyglądać" — powiedział.

(...)

Jednak przed nami mogą pojawić się punkty zapalne, a europejscy przywódcy wyznaczyli granice, jeśli chodzi o cła handlowe i wysiłki Make America Great Again mające na celu kształtowanie europejskiej polityki na wzór Trumpa poprzez wspieranie partii populistycznych.

— Wojna kulturowa ruchu MAGA nie jest naszą wojną — powiedział Merz. — Wolność słowa kończy się u nas, gdy wypowiedzi te są sprzeczne z godnością ludzką i konstytucją. Nie wierzymy w cła i protekcjonizm, ale w wolny handel.

W swoim przemówieniu Macron podkreślił, jak bardzo Europa różni się od Ameryki pod przewodnictwem Trumpa we wszystkich kwestiach, od wolności słowa po regulacje technologiczne i szacunek dla nauki.

— Taka Europa będzie dobrym sojusznikiem i partnerem dla Stanów Zjednoczonych. Będzie partnerem, który jest szanowany, [bo] musimy być szanowani. Zrobiliśmy wiele i zrobimy jeszcze więcej — stwierdził Macron.

onet.pl\POLITICO

Z jednej strony sobotnie przemówienie Marco Rubio wyglądało jak misja ratunkowa, która ma załagodzić dotychczasowe spory administracji Trumpa z Europejczykami wokół Grenlandii, ceł czy też polityki wobec Ukrainy.

Rubio przybrał zupełnie inny ton niż J.D. Vance w ubiegłym roku. Nie zarzucał Europejczykom odejścia od demokracji, wolności słowa i fundamentów cywilizacji zachodniej. Zwracał się do nich per "przyjaciele", dużo mówił o wspólnych korzeniach cywilizacyjnych Europy i USA i przekonywał, że nadal tworzą one jedną, zachodnią cywilizację, która nie jest tylko jedną z wielu, ale jest wyjątkowa i — mówiąc wprost — lepsza niż wszystkie pozostałe.

Z drugiej jednak strony Rubio powtórzył ubiegłoroczny przekaz Vance'a: nie chcemy, żeby Europa była słaba, bo to osłabia też Amerykę; Europa musi być silna, bo wtedy odżyje cywilizacja zachodnia.

(...)

Sekretarz stanu chciał uspokoić Europejczyków i zapewnić ich, że USA nadal chcą współpracy i dobrych relacji, ale przekazał też wprost, że zasady gry w sojuszu transatlantyckim się zmieniły i że Ameryka oczekuje, iż Europa wzmocni się militarnie oraz duchowo i że ponownie będzie "dumna ze swojego dziedzictwa, ze swojej tradycji i historii".

W praktyce oznacza to, że USA oczekują od Europy tego wszystkiego, co u siebie w kraju robi administracja Trumpa: zatrzymania imigracji z krajów globalnego południa, walki z ideologią woke w przestrzeni publicznej, na uczelniach itd., czyli odwrócenia "wymazania cywilizacyjnego", które — jak stwierdził Rubio — zagraża zarówno USA, jak i Europie.

Oznacza to też utrzymanie poparcia Ameryki Trumpa dla państw narodowych w Europie, a nie dla Unii Europejskiej. W swoim przemówieniu Rubio sięgnął do idei, którą Vance głosi od dawna: Amerykanie nie mogą walczyć i umierać za abstrakcyjne wartości, tylko za konkretnych ludzi, konkretne miejsce na ziemi i konkretny naród. Naturalnie jest to sposób myślenia pokrewny klasycznemu europejskiemu nacjonalizmowi. Choć amerykański sekretarz stanu tego nie dodał, w tym sposobie myślenia ukryta jest oczywista intencja: Amerykanom dużo łatwiej będzie wpływać na politykę Europy, kiedy każde z państw europejskich z Waszyngtonem będzie rozmawiało osobno.

Bezpośrednio po Marco Rubio w Monachium przemawiał szef dyplomacji Chin Wang Yi. Potępił amerykański unilateralizm i protekcjonizm, i stwierdził, że w ostatnich miesiącach na arenie międzynarodowej zapanowało prawo dżungli. W tym kontekście przedstawiał Chiny jako fundament globalnej stabilności i przewidywalności, a następnie apelował o reformę "globalnego systemu zarządzania".

Wang Yi nie tylko potępił konkretne działania USA, ale też zdecydowanie je napominał. Odnosząc się do ataku na Wenezuelę i porwania Nicolasa Maduro, stwierdził, że Waszyngton przekroczył linię, której nie wolno przekraczać, a mówiąc o sytuacji w Iranie, przekonywał, że USA powinny zachować się "roztropnie" i odstąpić od dalszej eskalacji napięcia.

Jednocześnie szef chińskiej dyplomacji zwrócił się do Europejczyków. W obliczu sporów z administracją Trumpa największe państwa europejskie coraz chętniej dywersyfikują swoje partnerstwa. Stąd m.in. zatwierdzenie umowy z Mercosurem, negocjacje handlowe z Indiami, a także liczne wizyty przywódców europejskich — premiera Wielkiej Brytanii Keira Starmera, prezydenta Francji Emmanuela Macrona, a niedługo również kanclerza Merza — w Chinach.

W tym właśnie kontekście Wang Yi mówił, że Europa i Chiny to dwie wielkie cywilizacje, "dwa nieodzowne bieguny w świecie wielobiegunowym", które są partnerami, a nie rywalami. — Dopóki będziemy o tym pamiętać, będziemy mogli podejmować prawidłowe wybory w obliczu wyzwań. Będziemy mogli zatrzymać ruch w kierunku coraz większych podziałów i będziemy mogli razem działać, by stworzyć lepszy świat — mówił szef chińskiej dyplomacji. Dodał też, że Europa i Chiny mogą "osiągnąć harmonię bez uniformizacji" i zaapelował, by Europejczycy przyłączyli się do reformy globalnego systemu zarządzania zdefiniowanego przez Xi Jinpinga.

To wprost zaproszenie dla Europy do zrywania z USA, odrzucenia amerykańskiego unilateralizmu i protekcjonizmu oraz przyłączenia się do działań na rzecz zwiększenia głosu tzw. globalnego południa w instytucjach międzynarodowych.

/Raczej propozycja dialogu - red./

Wang Yi postawił jednak warunek: Europa powinna "mieć odwagę rozmawiać z Rosją" na temat zakończenia wojny w Ukrainie i powinna wyjść w tym zakresie z nowymi inicjatywami. Jego zdaniem Europa powinna włączyć się w rozwiązanie "podstawowych przyczyn konfliktu" (tego zwrotu używa również Moskwa), z czego następnie powinna wyłonić się "nowa architektura bezpieczeństwa" na kontynencie.

/Czyli Europa powinna być silniejsza - red./

(...)

Europa zamierza więc pozostać bliżej USA, ale jednocześnie równoważyć ten sojusz partnerstwami z państwami niezachodnimi. Nie zamierza jednak spełniać warunków postawionych ani przez Rubio, ani przez Wanga Yi. Merz stwierdził, że "wojny kulturowe MAGA nie są naszymi wojnami", tym samym dając do zrozumienia, że nie podziela diagnozy Rubio i Vance'a o "cywilizacyjnym wymazywaniu" Europy. Wbrew oczekiwaniom Pekinu nic nie mówił też o rozmowach z Putinem ani o konstruowaniu nowej architektury bezpieczeństwa w Europie — w domyśle wespół z Moskwą.

onet.pl

Prezydent Trump twierdzi, że prezydent Izraela Herzog powinien wstydzić się z tego powodu, że nie ułaskawił premiera Netanjahu.

Tu kilka słów wyjaśnienia:

👉 Na Netanjahu ciążą zarzuty korupcji i nadużycia władzy (Sprawa 1000: przyjęcie prezentów o wartości do 260 000 USD; Sprawa 2000: proponowanie niekorzystnych dla rozwiązań prawnych dla jednego medium w zamian za przychylną obsługę medialną; Sprawa 4000: zapewnienie zmian legislacyjnych wartych setki milionów dolarów spółce telekomunikacyjnej i medialnej w zamian za obsługę medialną korzystną dla premiera i jego rodziny). Proces trwa.

👉 Trump żąda od prezydenta Izraela  ułaskawienia Netanjahu, który nie został uznany jeszcze za winnego. Brzmi znajomo. W Izraelu to jest możliwe do przeprowadzenia zgodnie z prawem, ale ułaskawiony najpierw musiałby przyznać się do winy i zobowiązać do poprawy, co by oznaczało odejście z polityki. Tymczasem nie taki jest cel zabiegów. 

🗣️Trump jako suzeren dba o wasali, dopóki ci są w pełni posłuszni. Tak jest z Netanjahu. Może liczyć na poparcie, dobre słowo i przywileje, ale do momentu, w którym nie wyjdzie z szeregu. Netanjahu zaatakował Katar wbrew interesom USA, co jest uznawane przez analityków izraelskich za "katastrofę strategiczną". Izrael naruszył interesy suzerena, który brutalnie przywołał go do porządku, zmusił do przerwania wojny w Gazie, a teraz narzuca kolejne warunki także wbrew wasalowi (potencjalne zaangażowanie Turcji i Kataru w odbudowę Gazy). 

Relacje USA - Izrael pokazują, że globalny feudalizm budowany przez Trumpa jest korzystny dla jego wasali, ale na poziomie personalnym, ale już niekoniecznie na poziomie państw, które tracą suwerenność na rzecz seniora. 

To paradoks, bo Netanjahu przekonuje, że walczy o suwerenność Izraela i pod tym hasłem prawdopodobnie wystartuje w wyborach jesienią 2026. Relacje USA - Izrael w warunkach hołdu złożonego Trumpowi przez Netanjahu powinny dawać do myślenia każdemu  politykowi, który rozważa taką relację. 

x.com/JarekKociszewsk

Bezprecedensowa w historii powojennej Japonii skala zwycięstwa Partii Liberalno-Demokratycznej w przedterminowych wyborach do Izby Reprezentantów (izby niższej parlamentu) zaskoczyła przywódców ChRL. Nie postrzegają jednak oni swojej trwającej kilka miesięcy eskalacji dyplomatycznej skierowanej przeciwko premier Takaichi Sanae jako jednoznacznej porażki. Japonia może stać się teraz celem nawet bardziej zażartej kampanii politycznej wewnątrz Chin, która pozwoli na odnowienie legitymizacji wewnętrznej KPCh pod nacjonalistycznymi i antyjapońskimi hasłami. W sytuacji dyplomatycznego zawieszenia broni z USA Pekin potrzebuje innego celu, na którym może skupić negatywne emocje opinii publicznej.

Partia Liberalno-Demokratyczna (LDP) zdobyła 8 lutego 315 mandatów w Izbie Reprezentantów, a koalicyjna Japońska Partia Innowacji (JIP) uzyskała 36 mandatów, dzięki czemu rządząca koalicja ma obecnie 351 posłów w 465-osobowej izbie niższej parlamentu. LDP samodzielnie posiada teraz więcej niż wymagane dwie trzecie głosów (310) do zainicjowania zmiany konstytucji. Do tego jednak potrzeba również większości dwóch trzecich głosów w zdominowanej przez opozycję izbie wyższej – Izbie Radców. Osiągnięta „super większość” pozwala jednak LDP odrzucić weto Izby Radców do ustaw przyjętych przez Izbę Reprezentantów. Da to premier duże możliwości realizowania jej ambitnej agendy gospodarczej, ale też wprowadzania fundamentalnych zmian w polityce bezpieczeństwa narodowego Japonii. W pierwszej kolejności dotyczy to trwającej rewizji strategii bezpieczeństwa, a także znaczącego zwiększenia wydatków na cele obronne, na co Takaichi uzyskała jednoznaczny mandat wyborczy.

Japonia, wychodząca z nowym impulsem rozwojowym z wieloletniej stagnacji gospodarczej, może równocześnie zostać ważnym aktorem w sferze bezpieczeństwa w Azji Wschodniej. W ten sposób może stać się istotną przeszkodą w realizacji przez Pekin ambicji przejęcia Tajwanu czy zdominowania gospodarczo-politycznego tego regionu. Wydaje się, że bezprecedensowa kampania nacisku dyplomatycznego na premier Takaichi (zob. Pekin eskaluje konflikt dyplomatyczny z Tokio) miała na celu co najmniej rozbicie rządzącej w Tokio koalicji, a w wypadku przedterminowych wyborów – doprowadzenie do przegranej LDP. Mimo że tak się nie stało, kierownictwo Komunistycznej Partii Chin (KPCh) niekoniecznie musi uznać swoją strategię za porażkę, choć presja na premier bezpośrednio przed wyborami mogła de facto wzmocnić LDP.

Oficjalna reakcja chińskiego Ministerstwa Spraw Zagranicznych na wynik japońskich wyborów wpisuje się w dotychczasową eskalację napięć dyplomatycznych. Rzecznik MSZ ChRL Lin Jian potwierdził, że co prawda wybory są sprawą wewnętrzną Japonii, ale ich wynik odzwierciedla „pewne głęboko zakorzenione problemy strukturalne, nurty myślowe i trendy”, które powinny skłonić społeczeństwo japońskie i międzynarodową opinię publiczną do refleksji. Wezwał rząd Japonii do zmierzenia się z międzynarodowymi obawami, do „dążenia do pokojowego rozwoju” i „niepowtarzania militaryzmu”. Ostrzegł też, że jeśli „skrajnie prawicowe siły” w Japonii „źle ocenią sytuację i będą działać lekkomyślnie, spotkają się z oporem ze strony społeczeństwa japońskiego i społeczności międzynarodowej”. Ponowił również żądanie wycofania się premier Takaichi z tego, co nazwał „błędnymi uwagami” na temat Tajwanu, podkreślając, że naród chiński jest „zdecydowany bronić swoich podstawowych interesów”.

Równocześnie KPCh kontynuuje operację propagandową przeciwko Japonii. Wiele chińskich mediów nie tylko powtarza oficjalny komunikat MSZ, lecz także propaguje wypowiedzi komentatorów powiązanych z tym ugrupowaniem – zazwyczaj „ekspertów” z finansowanych przez państwowe firmy think tanków i instytutów badawczych. Przedstawiają oni wyniki wyborów w alarmistycznym tonie. Podsycają obawy wielu Chińczyków, że Takaichi i LDP dążą do zmiany japońskiej konstytucji i powrotu do militarystycznej, ekspansjonistycznej polityki sprzed II wojny światowej. Straszą też zachwianiem równowagi regionalnej i wzrostem prawdopodobieństwa wybuchu wojny, jeśli Japonia pod nowymi rządami odejdzie od pacyfistycznej konstytucji. Taka narracja jest powielana i powtarzana zarówno w propagandzie wewnętrznej, jak i zagranicznej. W chińskich mediach społecznościowych pojawiły się mało wyszukane karykatury Takaichi i ultranacjonalistyczne komentarze. Nawet jeżeli część z nich powstała spontanicznie, to aparat propagandowy je wzmacnia i powiela.

osw.waw.pl

TS: Chciałbym wrócić na chwilę do wątku CNN i percepcji Chin. W Stanach Zjednoczonych czy w Polsce jednak mamy możliwość podjęcia decyzji, trzymając w ręku pilota od telewizora. W Chinach tej możliwości nie ma. Ważnym elementem lęku przed Chinami jest także to, że społeczeństwo chińskie żyje dosłownie w orwellowskim świecie, ponieważ jest to świat jedynego obowiązującego przekazu, ubrany we wszystkie nowoczesne technologie, w piękne portale, ale to jest jednak świat orwellowski.

MJ: I znów ja rozumiem to trochę inaczej. Zobacz, Chińczycy bez problemu za pomocą VPN od lat korzystają z dostępnej na świecie pornografii, z gier video, z innych rzeczy. Oni mają dostęp do wiadomości.

TS: Zgadzam się.

MJ: Ale ich to nie interesuje.

TS: Dokładnie.

MJ: I to jest problem.

TS: Tak. A dlaczego ich to nie interesuje?

BG: Ponieważ mają zakodowane, żeby władzy nie tykać. W DNA to mają.

MJ: Z jednej strony, wiedzą czym to grozi. Z drugiej – nie ma środowisk, które stanowiłyby fundament…

BG: Tak, środowisk dysydenckich.

MJ: Po prostu nie ma tego. Z trzeciej strony natomiast jest jedna rzecz, której my nie zauważamy. To dyskurs intelektualny w Chinach. Chiny nie są pustynią intelektualną.

BG: Nie są.

MJ: Ten dyskurs istnieje. Jest on jednak diametralnie różny od tego, co my mówimy dzisiaj, tutaj, i co mówi się za granicą – tak różny, że trudno nam to sobie czasem wyobrazić. Ale toczą się dyskusje dotyczące miejsca Chin w świecie, realizowanej polityki, relacji z Rosją. Nie żeby te dyskusje tętniły życiem, ale debata intelektualna istnieje, choć jest niestety niezwykle silnie nacjonalistyczna. Możemy określić Chiny jako ultranacjonalistyczne państwo, w którym nie możesz krytykować Chin i nie możesz krytykować władzy, bo wówczas stajesz się wrogiem ludu. To tak, jakbyśmy politykę PiS podkręcili jeszcze stukrotnie – wtedy wyjdzie nam coś podobnego. Na przykład, jeżeli powiem w Polsce, że powinniśmy utrzymywać dobre relacje ekonomiczne z Niemcami, to według niektórych naszych środowisk nacjonalistycznych jestem zdrajcą. Jeżeli w Chinach intelektualista powie, że np. być może powinniśmy jednak słuchać Europy jeśli chodzi o respektowanie praw człowieka, to nie jest Chińczykiem. Tu moim zdaniem tkwi problem, dlaczego ludzie nie szukają informacji w mediach zagranicznych, dlaczego nie podważają pewnych rzeczy. Uważają, że zagranica kłamie i jest antychińska, nie ufają jej. Natomiast dyskurs antypartyjny dotyczący wolności indywidualnych również w Chinach istnieje, tylko jest on tak subtelny, że łatwo go przeoczyć.

Tomasz Sajewicz Marcin Jacoby Bogdan Góralczyk - Nowa gra w Chińczyka

Kontrowersje tybetańsko-chińskie w epoce Tubo/Tang znalazły odzwierciedlenie również w sferze duchowej. Dysputa między dwiema szkołami buddyzmu – chińską i indyjską (tyb. döndzen dzödba/ston-rtsen rtsod-pa) – w klasztorze Samje/bSam-yas w latach 792–794, w obecności króla Trisonga Decena jako arbitra, znana w historiografi i tybetańskiej jako Rada Lhasy, przyniosła zwycięstwo indyjskiej logiczno-epistemologicznej szkole stopniowego oświecenia Madhjamaka (tyb. rimgjipa/rim-gyis-pa, chiń. jiànwù, jiànménpài), reprezentowanej przez indyjskiego mnicha Kamalaśilę (Kamalaśīla, chiń. Liánhuáróng), nad chińską szkołą olśnienia (tyb. czigczardu togba / cig-car-du rtogs-ba, chiń. dùnwù, dùnménpài), prowadzącego do prawdy (chiń. chán, jap. zen). Jej przedstawicielem był chiński mnich Moheyan (tj. Mahajana), a szkoła cieszyła się przychylnością tybetańskiej arystokracji. Debata doktrynalna skoncentrowała się na problemie drogi do wyzwolenia, przy czym Kamalaśila rozróżniał między samą drogą a jej celem, kładąc nacisk na przestrzeganie zasad moralnych, medytację oraz podążanie ku mądrości poprzez nieustanną pracę nad sobą, naukę i samodoskonalenie. Moheyan natomiast negował znaczenie działania i myślenia jako metody osiągania doskonałości, a wyzwolenia upatrywał w przebudzeniu. W teorii Moheyana wyraźnie przebijały elementy taoizmu i jednej z naczelnych jego zasad: niedziałania (chiń. wúwèi). Kamalaśila argumentował obrazowo, porównując drogę do wyzwolenia ze wspinaczką, wymagającą systematycznego, wytrwałego stawiania kroków (co bardzo przemawiało do Tybetańczyków), natomiast teorię Moheyana skomentował ironicznie, przyrównując ją do stanu alkoholowego delirium.

Płaszczyzną odniesienia kulturowego stała się zatem dla Tybetu cywilizacja indyjska, a nie chińska. Król zarządził, że przegrani w sporze muszą opuścić Tybet. W rezultacie chińscy mnisi oraz uczeni buddyjscy wyjechali, po czym nie odgrywali już więcej żadnej roli w religijno-teologicznej ewolucji Tybetu, który przyjął tradycję indyjską. Po tej debacie król Trisong Decen ogłosił buddyzm (w wersji indyjskiej) religią państwową. Skrócona wersja tego edyktu widnieje na kamiennej kolumnie w Samje.

Wskazanie na buddyzm indyjski jako źródło inspiracji było bardzo ważną decyzją, o znaczeniu historycznym, w ten bowiem sposób Trisong Decen wybrał indyjski model kulturowy, odrzucając chiński. Tybet pozostał zatem w sferze oddziaływania przede wszystkim kultury i cywilizacji Indii, choć z Chin również zaczerpnął wiele. Sam również mocno oddziaływał kulturowo na Chiny w późniejszych wiekach, nie tylko bezpośrednio, lecz także poprzez wiernych buddyzmowi tybetańskiemu Mongołów i Mandżurów.

Nie jest zatem prawdziwa teza chińskich propagandzistów, w myśl której „lamaizm jest wersją buddyzmu chińskiego”, a także stwierdzenie, że po jedenastu latach głoszenia przez Moheyana nauk „w Tybecie rozkwitł buddyzm chiński” i to z Chin buddyzm tybetański zaczerpnął nauki mahajany, natomiast z Nepalu i Indii – mistycyzm i nauki ezoteryczne. Tylko jedna chińska publikacja propagandowa – Religie tybetańskie z 2003 roku – przyznaje, że Moheyan poniósł porażkę.

(...)

Debata religijna – wielu badaczy ma poważne wątpliwości, czy w ogóle się odbyła – nie ograniczała się jedynie do kręgu spraw wiary, w istocie odzwierciedlała bowiem rywalizację między arystokratycznymi stronnictwami a władcą o wpływy w państwie, reformatorskie intencje króla, a także realia polityczno-militarne, w których Chiny były głównym adwersarzem Tybetu, natomiast Indie nie stanowiły dlań żadnego zagrożenia. Wypędzenie mnichów chińskich z Tybetu i zakaz wyznawania ich doktryny najwyraźniej miały podłoże polityczne i wynikały ze świadomości wzrostu wpływów chińskich oraz przemyślanej potrzeby jak najszybszego ich ograniczenia, co też zostało skutecznie wykonane. W ten sposób Tybet odciął się od wpływów nie tylko chińskiego buddyzmu, ale także szerszego oddziaływania kultury chińskiej.

Jerzy Bayer Waldemar J. Dziak - Tybet

W dniach 8–9 lutego siły ukraińskie zaatakowały we wschodniej części obwodu zaporoskiego, zagrażając pozycjom agresora w rejonie Dobropilli i Ternuwatego. Według niektórych źródeł stanowiło to początek działań zaczepnych na większą skalę, czemu zaprzeczyły ukraińskie źródła wojskowe. Natarcie uległo wyhamowaniu, jednak w rejonie Dobropilli obrońcy mieli wbić się w pozycje kontrolowane przez wroga na głębokość 5 km. Przekaz ten podważała część źródeł ukraińskich (m.in. DeepState), donosząc, że miejscowości te nie zostały przez Rosjan zajęte i znajdowały się w szarej strefie. Siły rosyjskie miały z kolei odeprzeć Ukraińców od Hulajpola, a 10 lutego w niektórych źródłach pojawiła się informacja, że zajęły leżące na zachód od tego miasta Zaliznyczne, które bezskutecznie atakowały od kilku tygodni.

Rosjanie rozwijają natarcie na południowy wschód od Słowiańska. Zajęli kolejne wsie i tereny na północ od prowadzącej do tego miasta autostrady M03, zbliżając się do niego na odległość ok. 15 km. Podobny dystans dzieli agresora od Kramatorska. Najeźdźcy uzyskali też dalsze postępy terenowe pomiędzy Siewierskiem a Łymanem, umacniając się po południowej stronie drogi łączącej oba miasta. Według niektórych źródeł mieli także osiągnąć północne obrzeża Łymanu, lecz nie udało im się wkroczyć do niego z tego kierunku.

Siły rosyjskie zaktywizowały się na północ od aglomeracji pokrowskiej, gdzie wyprowadziły natarcie w kierunku Drużkiwki. Po wielomiesięcznych walkach zajęły węzłowe Szachowe i – wedle części źródeł – kolejne dwie miejscowości na północny wschód od niego. Trwają walki w centrum Konstantynówki, gdzie pod kontrolę rosyjską przeszły następne kwartały. Siły agresora poczyniły również postępy na południowy zachód od tego miasta, umacniając się po północnej stronie przebiegającej przez nie drogi Pokrowsk–Bachmut. Rosjanie częściowo odzyskali też inicjatywę w Kupiańsku, zajmując część utraconych wcześniej kwartałów, oraz wyparli obrońców z kolejnych terenów na wschód od tego miasta, gdzie logistykę ukraińską utrudnia rzeka Oskoł. Wkroczyli także do następnych miejscowości przygranicznych w obwodach charkowskim i sumskim, z których części wyparły ich ukraińskie kontrataki.

5 lutego amerykańska firma SpaceX odcięła sygnał dla niezarejestrowanych na Ukrainie terminali Starlink, co przyczyniło się m.in. do pogorszenia łączności wykorzystujących je jednostek rosyjskich. Nie spowodowało natomiast poważniejszych problemów dla sił ukraińskich, o czym poinformował odpowiedzialny za tę kwestię doradca ukraińskiego ministra obrony Serhij „Flash” Beskrestnow. Zdecydowana większość użytkowników po stronie obrońców zdążyła bowiem zarejestrować użytkowane przez siebie terminale. Przez kilka dni siły agresora zmuszone były korzystać głównie z tradycyjnych środków łączności, co według niektórych źródeł wpłynęło na ograniczenie ich aktywności. 9 lutego Beskrestnow powiadomił, że Rosjanie rozpoczęli masowe dostarczanie na front własnych terminali umożliwiających korzystanie z internetu za pośrednictwem satelitów serii Jamał i Ekspres. Problem nawigacji dronów rozwiązali zaś, zwiększając wykorzystanie sieci Mesh. Kwestią otwartą pozostaje, w jakim stopniu zdołają oni w ten sposób zastąpić system Starlink, z którego korzystali ze względu na dużą dostępność, niezawodność i wygodę użytkowania.

W kolejnym zmasowanym ataku na infrastrukturę energetyczną 7 lutego ucierpiała głównie zachodnia część Ukrainy. Poważnie uszkodzone zostały elektrownie cieplne Dobrotwirska w obwodzie lwowskim i Bursztyńska w obwodzie iwanofrankiwskim (druga z wymienionych przejściowo wstrzymała pracę), a także podstacje w obwodach kijowskim, lwowskim i rówieńskim. Szczególnie niebezpieczne dla systemu energetycznego okazało się uszkodzenie podstacji Zachodnioukraińskiej w obwodzie lwowskim (750/330 kV), przez którą m.in. przesyłano energię importowaną z Węgier. Do uszkodzenia infrastruktury energetycznej doszło w ośmiu obwodach, a awaryjne wyłączenia prądu zaprowadzono w większości regionów Ukrainy. W elektrowniach jądrowych Chmielnickiej i Rówieńskiej nastąpiło częściowe wygaszenie reaktorów i ograniczenie mocy produkcyjnych. W obwodzie kijowskim uszkodzone zostały też magazyny i centrum logistyczne. Według ukraińskiego Dowództwa Sił Powietrznych agresor wykorzystał w ataku 408 bezzałogowców (w tym 250 uderzeniowych „szahedów”), z których unieszkodliwione miały zostać 382, a także 37 pocisków manewrujących (24 zestrzelono) i dwa hipersoniczne. Naprawiane obiekty w obwodzie lwowskim stały się celem wrogich dronów również następnej doby, a 9 lutego uszkodzona została podstacja w Nowowołyńsku.

Stałymi celami dronów agresora były obiekty energetyczne w regionach przygranicznych i przyfrontowych. Po raz kolejny trafione zostały m.in. podstacja w Zaporożu (4 lutego), elektrociepłownia w Charkowie (TEC-5) i podstacja w obwodzie sumskim (5 lutego), elektrownia cieplna (TES) k. Słowiańska i podstacja k. Kropywnyckiego (6 lutego) oraz obiekt należący do DTEK (najprawdopodobniej podstacja) w obwodzie odeskim (10 lutego). Ponadto 6 lutego rosyjska artyleria po raz kolejny ostrzelała elektrociepłownię w Chersoniu. 9 lutego prezydent Wołodymyr Zełenski poinformował, że w rezultacie wcześniejszych ataków wciąż bez ogrzewania pozostaje 1400 bloków mieszkalnych w Kijowie.

(...)

Wieczorem 8 lutego Rosjanie przeprowadzili dwa uderzenia rakietowe na Kijów i leżący na południe od niego Wasylków. Ze skąpego ukraińskiego przekazu wynika, że celami były najprawdopodobniej obiekty stricte wojskowe (m.in. lotnisko w Wasylkowie). Agresor miał wykorzystać 11 pocisków balistycznych Iskander-M, z których tylko jeden udało się zestrzelić, co stanowi najgorszy deklarowany wskaźnik skuteczności obrony powietrznej stolicy Ukrainy od 2022 r. Kijów został zaatakowany także 5 lutego dronami. Donoszono wówczas o pożarach i zniszczeniach w trzech rejonach miasta. 6 lutego Rosjanie uderzyli w rejonie Kropywnyckiego pociskami hipersonicznymi Kindżał, gdzie – według niektórych źródeł – celem było lotnisko Kanatowe. Zgodnie z danymi ukraińskimi od wieczora 3 lutego do rana 10 lutego agresor wykorzystał łącznie – wliczając zmasowany atak z 7 lutego – 1399 dronów (w tym 870 „szahedów”) i 63 rakiety. Obrońcy zadeklarowali zneutralizowanie 1218 bezzałogowców oraz zestrzelenie 24 pocisków manewrujących (wszystkie 7 lutego) i jednego balistycznego.

osw.waw.pl

Pierwszy odcinek reportażu Marii Wiernikowskiej z Kanału Zero o jej wyjeździe do Rosji wzbudził szerokie zainteresowanie medialne. Odbił się szerokim echem w środowiskach zajmujących się sprawami międzynarodowymi, a zwłaszcza obszarem poradzieckim i samą Rosją. To nie może dziwić – w końcu mówimy o największym państwie na świecie, które z racji przeszłości i swojej polityki często wywołuje fascynację lub uzasadnione obawy czy po prostu przerażenie. Natomiast z powodu zaostrzania represji, a następnie inwazji na Ukrainę polscy dziennikarze, analitycy i naukowcy zajmujący się Rosją nie mają tam generalnie wstępu. W tym również ja, piszący te słowa – zostałem zatrzymany i wydalony z Federacji Rosyjskiej latem 2018 r. W taki sposób Rosja zmniejsza krąg ludzi opowiadających o niej. Stąd nie dziwi fakt, że wielu odbiorców usiłuje zaspokoić swoją ciekawość. Zwłaszcza że w ostatnich latach część środowisk medialno-eksperckich sama rozhuśtała narrację o sytuacji w Rosji, na zmianę wieszcząc jej upadek albo wróżąc nową Jałtę. Wróćmy jednak do kluczowego pytania.

Czy Maria Wiernikowska udźwignęła wyzwanie?

Nie jestem dziennikarzem, więc moja krytyka ograniczy się do kilku bardziej naukowych uwag. Po pierwsze, odnoszę wrażenie, że autorka reportażu uległa złudzeniu „prostego ludu rosyjskiego”. W pierwszym odcinku rozmawia ona głównie z przechodniami, pracownikami drobnego handlu czy też kelnerami, którzy kolektywnie odpowiadają: A my, prosty lud, na nikogo nie napadamy. Niektórzy z nich dodają, że na Ukrainie Rosja się broni, a generalnie winni są ci na Zachodzie. Rozmowy te są naturalne, prowadzone w sposób spontaniczny, a sami Rosjanie jawią się przyjaźnie.

Problem w tym, że mimo naszej bliskości językowej oraz częściowo etnicznej, przedstawiciele „prostego ludu” żyją w innym, mało znanym Polakom świecie. Przez zdecydowaną większość dziejów Rosji lud żył niejako obok państwa, bo instytucja państwa została tam stworzona odgórnie – przez władcę i jego wojskowe otoczenie. Dlatego w tym scentralizowanym, zbiurokratyzowanym i zmilitaryzowanym kraju ludność jest przedmiotem, a nie źródłem władzy. I lud ma tego świadomość, utwierdzoną indoktrynacją, poczuciem niemocy i brakiem ustrojowo-politycznej sprawczości. Jak opowiada mi jeden z liderów rosyjskiej emigracji, wielu Rosjan, nawet tych nastawionych antyputinowsko, oburzają sankcje czy ograniczenia wizowe dla nich na terenie Unii Europejskiej, bo w ich świadomości to państwo rosyjskie, w tym sam Putin, jest winne wojny, a nie „prosty lud”. Nie odczuwają winy, bo postrzegają się jako byt odrębny od państwa.

Dodam, że nigdy w Rosji nie doświadczyłem dyskryminacji, a ten „prosty lud” pomagał lub gościł mnie, jak tylko mógł i potrafił. Jednocześnie nie mam żadnych złudzeń, że kiedy władze państwa wezwą do boju czy innego politycznego szaleństwa, część tego ludu lojalnie stanie w szeregu i pomaszeruje, choćby nawet na Warszawę. Pozostała część wycofa się w życie prywatne lub skupi się na sferze zawodowej, żeby po prostu przeżyć. Sam reżim zresztą lubi wysyłać komunikat do świata zewnętrznego: jesteśmy pokojowym państwem, spójrzcie tylko na ten dobry, prosty lud.

gazetaprawna.pl

Pod koniec VIII wieku, u szczytu potęgi, państwo tybetańskie zajmowało większą powierzchnię niż cesarstwo chińskie, obejmując całą Wyżynę Tybetańską, tj. dzisiejszy Tybet i Qinghai, część Pamiru i Kaszmiru, większość Ujgurii oraz prowincji Sichuan, Gansu i Yunnan (w 763 roku sięgnęło nawet Chin właściwych). Tubo mniej więcej dziesięciokrotnie ustępowało Chinom pod względem liczby ludności. Było przy tym znacznie bardziej zróżnicowane etnicznie i gorzej zorganizowane. W kontaktach dwustronnych Tybetańczycy byli jednak stroną dużo bardziej aktywną, do nich też należała przewaga militarna, niekiedy wręcz miażdżąca, ale w żadnym razie niewynikająca z dominacji liczebnej. Za wytwór fantazji uznać trzeba więc statystyki z kronik dynastii Tang, szacujące przeciętny stan osobowy wojsk tybetańskich na 1.270.789 żołnierzy. Historiografia chińska skrzętnie przemilcza niewygodny wątek tybetańskiej przewagi militarnej, szczególnie szkodliwy propagandowo w świetle chińskich roszczeń wobec Tybetu.

Stosunki między Tybetem a Chinami w wiekach VII i VIII były relacjami między mocarstwami równymi sobie. Fakt ten znajdował wyraz we wspomnianych traktatach, łącznie z najważniejszym, zawartym w 822 roku, i nie został zanegowany ani przez ówczesnych cesarskich kronikarzy, ani też ich następców. Dowodem może być wyryta w 1794 roku w Lhasie inskrypcja mandżurskiego ambana (cesarskiego rezydenta w Tybecie) He Lina, w której podkreślano, że „w czasach dynastii Tang (618–907) i Song (960–1279) stosunki między Chinami a Tybetem były przyjazne, ale Tybet nie zaliczał się do wasali Chin”.

Jerzy Bayer Waldemar J. Dziak - Tybet

Izrael zaostrza prawo okupacyjne na Zachodnim Brzegu Jordanu w sposób niezgodny z porozumieniami pokojowymi z Oslo i prawem międzynarodowym. To kolejny krok w kierunku przejęcia własności nad terytoriami okupowanymi bez otwartej aneksji.

👉 Anulowanie zakazu sprzedaży/zakupu gruntów palestyńskich przez osoby, które nie są lokalnymi mieszkańcami (zgodnie z prawem międzynarodowym osadnicy takimi nie są). To prawo sprzed 1967, które miało chronić terytoria palestyńskie. Teoretycznie nic w tym niezwykłego, gdyby nie kompletna dominacja osadników. Usunięcie prawa można tłumaczyć równouprawnieniem, ale w praktyce sprowadza się do przyspieszenia przejmowania ziem przez osadników.

👉 Upublicznienie niejawnych ksiąg wieczystych. To się wiąże z punktem poprzednim pozwalając na zidentyfikowanie palestyńskich właścicieli i wywarcie na nich presji, w celu nakłonienia do zakupu. Również Izrael usuwa mechanizmy chroniące te księgi wieczyste przed fałszerstwem, co z kolei pomoże nielegalnie pozbawiać Palestyńczyków ziemi. 

👉 Uproszczenie procedur zakupu gruntów na terytoriach okupowanych poprzez ograniczenie procedur biurokratycznych i kontroli chroniących przed fałszerstwami.

👉 Reaktywacja Komitetu ds. Nabywania Gruntów, czyli organu rządowego aktywnie wykupującego grunty na potrzeby osadnictwa.

👉 Rozszerzenie izraelskiego nadzoru nad infrastrukturą w strefach A (pełna autonomia) i B (autonomia administracyjna), co w praktyce oznacza odrzucenie fundamentalnych zapisów traktatów izraelsko-palestyńskich. 

👉 Przeniesienie kompetencji dot. zagospodarowania przestrzennego w Hebronie z administracji palestyńskiej do izraelskiej (okupacyjnej), co także jest sprzeczne z porozumieniami. 

👉Wzmocnienie kontroli izraelskiej nad miejscami świętymi,  w tym nad Grotą Patriarchów w Hebronie i Grobem Racheli w Betlejem, co także jest sprzeczne z porozumieniami. 

🗣️ To bezprecedensowe kroki nie tylko umacniające izraelską okupację Zachodniego Brzegu Jordanu, ale stwarzające mechanizmy rozbudowy osadnictwa i  wysiedlania ludności Palestyńskiej. W ostatnich miesiącach, na skutek pogromów, Palestyńczycy zostali wysiedleni z kilku wsi i osad przez osadników żydowskich wspieranych przez siły bezpieczeństwa. Teraz staje się to oficjalną polityką rządu Izraela. Działania te potępiły kraje arabskie i państwa Unii Europejskiej, co w praktyce nie będzie miało żadnego znaczenia na rozwój wypadków na terytoriach okupowanych.

x.com/JarekKociszewsk